Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 32

Devanagari script

ततश्च गहनं प्राप्ता वनं मानुषवर्जितम् । व्याघ्रेणासादिता तत्र भ्रमंती तृणवांछया

Transliteration

tataśca gahanaṃ prāptā vanaṃ mānuṣavarjitam | vyāghreṇāsāditā tatra bhramaṃtī tṛṇavāṃchayā

Translation

પછી તે માનવવિહોણા ઘન વનમાં પહોંચી. ત્યાં ઘાસ શોધતી ભટકતી હતી ત્યારે એક વ્યાઘ્રે તેને સામનો કર્યો.

Word by Word

• ततः: then, thereafter
• ततः: Adhikarana (Temporal/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (क्रियाविशेषण) — 'thereafter/then'

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चयबोधक-निपात) — conjunction

• गहनम्: dense, deep
• गहनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: गहन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; विशेषणम् (वनम्)

• प्राप्ता: having reached
• प्राप्ता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: प्र-आप् (धातु) → प्राप्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त-भूतकृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि प्रयोगः (she having reached)

• वनम्: forest
• वनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन

• मानुषवर्जितम्: devoid of humans
• मानुषवर्जितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: मानुष (प्रातिपदिक) + वर्जित (कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मानुषैः वर्जितम्) विशेषणम् (वनम्)

• व्याघ्रेण: by a tiger
• व्याघ्रेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: व्याघ्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन

• आसादिता: was attacked/assailed
• आसादिता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: आ-√सद् (धातु) → आसादित (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त-भूतकृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि (she was attacked/approached)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय (देशवाचक-क्रियाविशेषण)

• भ्रमन्ती: wandering
• भ्रमन्ती: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: √भ्रम् (धातु) → भ्रमन्त् (कृदन्त)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त-वर्तमानकृदन्त (present active participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तृणवाञ्छया: due to desire for grass
• तृणवाञ्छया: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: तृण (प्रातिपदिक) + वाञ्छा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण/हेतु), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (तृणस्य वाञ्छया)

Speaker

Narrator

Visual Art Cues

Scene: A lone woman (or solitary traveler) enters a thick, unpeopled forest; tall grasses and shadowed trees close in; a tiger emerges, confronting her as she searches for grass.

Characters & Entities

• Nandinī
• Tiger (Vyāghra)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Unchecked desire—even for simple gain—can lead one into isolating danger; dharma emphasizes vigilance and wise boundaries.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is named in this verse; it is a narrative event within the Tīrthamāhātmya chapter.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse is narrative, describing the onset of danger.