Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 14

Devanagari script

साऽपि स्वर्गात्समायाता देवतादर्शनार्थतः । पूजयित्वाथ तं देवं प्रस्थिता त्रिदिवं प्रति

Transliteration

sā'pi svargātsamāyātā devatādarśanārthataḥ | pūjayitvātha taṃ devaṃ prasthitā tridivaṃ prati

Translation

દેવદર્શનના હેતુથી તે પણ સ્વર્ગમાંથી નીચે આવી. તે દેવનું પૂજન કરીને ફરી ત્રિદિવ (સ્વર્ગલોક) તરફ પ્રસ્થાન કર્યું.

Word by Word

• सा: she
• सा: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• अपि: also
• अपि: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle), समुच्चय/अपि-अर्थ (also/even)

• स्वर्गात्: from heaven
• स्वर्गात्: Apadana (अपादान)
• Type: Noun
• Root: स्वर्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन

• समायाता: having come/arrived
• समायाता: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: सम्-आ-या (धातु) → समायात (कृदन्त-क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रियाविशेषणवत्/विधेय-विशेषण (having come)

• देवता-दर्शन-अर्थतः: for the purpose of seeing the deities
• देवता-दर्शन-अर्थतः: Hetu/Purpose (हेतु/प्रयोजन)
• Type: Indeclinable
• Root: देवता (प्रातिपदिक) + दर्शन (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: समासान्त अव्यय (तृतीया/पञ्चमी-प्रायः ‘अर्थतः’), हेत्वर्थे (for the purpose of)

• पूजयित्वा: having worshipped
• पूजयित्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: पूज् (धातु) → पूजयित्वा (क्त्वान्त अव्यय)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund), पूर्वकाल (having worshipped)

• अथ: then
• अथ: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय, अनुक्रम/अनन्तर (then/thereupon)

• तम्: that (him)
• तम्: Karman (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन

• देवम्: god/deity
• देवम्: Karman (कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन

• प्रस्थिता: set out/departed
• प्रस्थिता: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: प्र-स्था (धातु) → प्रस्थित (कृदन्त-क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय (set out)

• त्रिदिवम्: heaven (the threefold heaven)
• त्रिदिवम्: Karman (कर्म)
• Type: Noun
• Root: त्रिदिव (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन

• प्रति: towards
• प्रति: Adhikarana/Direction (अधिकरण/दिशा)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति (अव्यय/उपसर्गसदृश)
• Form: अव्यय, दिशार्थ/प्रत्यर्थ (towards)

Speaker

Narrator (purāṇic narrator within Tīrthamāhātmya context; exact speaker not explicit in snippet)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A celestial woman descends from svarga, stands before the presiding deity at a tīrtha-temple, offers flowers and lamps, then turns back toward the sky-path.

Characters & Entities

• Devatā (unspecified deity)
• Svarga/Tridiva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even celestial beings seek darśana and perform worship at a tīrtha, underscoring the site’s supremacy.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The tīrtha of Adhyāya 42 is implied; the verse highlights its draw even for beings from Svarga.

What ritualistic prescription is mentioned?

Pūjā (worship) of the presiding deity after obtaining darśana.