Adhyaya 38

Verse 1

। सूत उवाच । तत्रैव स्थापितं लिंगं धुन्धुमारेण भूभुजा । सर्वरत्नमयं कृत्वा प्रासादं सुमनोहरम्

સૂત બોલ્યા—ત્યાં જ રાજા ધુન્ધુમારે લિંગની સ્થાપના કરી અને સર્વ પ્રકારના રત્નોથી રચાયેલ અતિ મનોહર પ્રાસાદ (મંદિર) બનાવ્યો.

Verse 2

तत्र कृत्वाऽश्रमं श्रेष्ठं तपस्तेपे सुदारुणम् । यत्प्रभावादयं देवस्तस्मिंल्लिङ्गे व्यवस्थितः

ત્યાં શ્રેષ્ઠ આશ્રમ બનાવી તેણે અત્યંત કઠોર તપ કર્યું; તેના પ્રભાવથી આ દેવ તે લિંગમાં પ્રતિષ્ઠિત થઈ સ્થિર છે.

Verse 3

तस्य संनिहिता वापी कृता तेन महात्मना । सुनिर्मलजलापूर्णा सर्वतीर्थोपमा शुभा

તેની નજીક તે મહાત્માએ એક વાપી (પગથિયાંવાળો કુંડ/કૂવો) બનાવી; તે અતિ નિર્મળ જળથી પરિપૂર્ણ, શુભ અને સર્વ તીર્થ સમાન છે.

Verse 4

धुन्धुमारेश्वरं पश्येत्तत्र स्नात्वा नरोत्तमः । न स पश्यति दुर्गाणि नरकाणि यमालये

ત્યાં સ્નાન કરીને શ્રેષ્ઠ મનુષ્યે ધુન્ધુમારેશ્વરનું દર્શન કરવું જોઈએ; ત્યારે તે યમાલયમાં ભયંકર નરકોને નથી જોતો.

Verse 5

ऋषय ऊचुः । धुंधुमारो महीपालः कस्मिन्वंशे बभूव सः । कस्मिन्काले तपस्तप्तं तेनात्र सुमहात्मना

ઋષિઓએ કહ્યું—ધુંધુમાર રાજા કયા વંશમાં જન્મ્યો? અને કયા કાળે તે મહાત્માએ અહીં તપ કર્યું?

Verse 6

सूत उवाच । सूर्यवंशसमुद्भूतो बृहदश्वसुतो बली । ख्यातः कुवलयाश्वेति धंधुमारस्तथैव सः

સૂતએ કહ્યું—તે સૂર્યવંશમાં જન્મેલો, બૃહદશ્વનો બલવાન પુત્ર હતો; કुवલયાશ્વ નામે ખ્યાત, એ જ ધુંધુમાર તરીકે પણ સ્મરાય છે.

Verse 7

तेन धुन्धुर्महादैत्यो निहतो मरुजांगले । धुन्धुमारः स्मृतस्तेन विख्यातो भुवनत्रये

તેણે મરુજંગલમાં ધુંધુ નામના મહાદૈત્યનો વધ કર્યો; તેથી તે ધુંધુમાર તરીકે સ્મરાય છે અને ત્રિલોકમાં વિખ્યાત થયો.

Verse 8

चमत्कारपुरं क्षेत्रं स गत्वा पावनं महत् । तपस्तेपे वयोंऽते च ध्यायमानो महेश्वरम्

તે મહાપાવન ચમત્કારપુર ક્ષેત્રે ગયો; અને જીવનના અંતે મહેશ્વરનું ધ્યાન કરતાં તપ કર્યું.

Verse 9

संस्थाप्य सुमहल्लिंगं प्रासादे रत्नमंडिते । बलिपूजोपहाराद्यैः पुष्पधूपानुलेपनैः

રત્નોથી શોભિત પ્રાસાદ-મંદિરમાં તેણે અતિમહાન લિંગ સ્થાપ્યું; અને બલિ, પૂજા, ઉપહાર સાથે પુષ્પ, ધૂપ તથા અનુલેપનથી આરાધના કરી.

Verse 10

ततस्तस्य महादेवः स्वयमेव महेश्वरः । प्रत्यक्षोऽभूद्वृषारूढो गौर्या सह तथा गणैः

ત્યારબાદ સ્વયં મહેશ્વર મહાદેવ, વૃષભ પર આરૂઢ થઈ, ગૌરી તથા પોતાના ગણો સહિત તેની સામે પ્રત્યક્ષ પ્રગટ થયા।

Verse 11

उवाच वरदोऽस्मीति प्रार्थयस्व यथेप्सितम् । सर्वं तेऽहं प्रदास्यामि यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्

તેમણે કહ્યું—“હું વરદાતા છું; તને જે ઇચ્છિત હોય તે માગ. તે અતિ દુર્લભ હોય તોય હું તને સર્વ આપિશ.”

Verse 12

धुन्धुमार उवाच । यदि देयो वरोऽस्माकं त्वया सर्वसुरेश्वर । संनिधानं प्रकर्तव्यं लिंगेऽस्मिन्वृषभध्वज

ધુન્ધુમારે કહ્યું—“હે સર્વસુરેશ્વર! જો તમે મને વર આપશો, હે વૃષભધ્વજ, તો આ લિંગમાં તમારું સ્થાયી સાન્નિધ્ય સ્થાપિત કરો.”

Verse 13

श्रीभगवानुवाच । चैत्रे शुक्लचतुर्दश्यां सांनिध्यं नृपसत्तम । अहं सदा करिष्यामि गौर्या सार्धं न संशयः

શ્રીભગવાન બોલ્યા—“હે નૃપસત્તમ! ચૈત્ર માસની શુક્લ ચતુર્દશીએ હું ગૌરી સાથે નિઃસંદેહ સદા વિશેષ સાન્નિધ્ય રાખીશ.”

Verse 14

तत्र वाप्यां नरः स्नात्वा यो मां संपूजयिष्यति । लिंगेऽस्मिन्संस्थितं भूप मम लोकं स यास्यति

“ત્યાંની વાપીમાં સ્નાન કરીને જે કોઈ આ લિંગમાં સ્થિત મારી પૂજા કરશે, હે ભૂપ, તે મારા લોકને પ્રાપ્ત કરશે.”

Verse 15

सूत उवाच । एवमुक्त्वा स भगवांस्ततश्चादर्शनं गतः । सोऽपि राजा प्रहृष्टा त्मा स्थितस्तत्रैव मुक्तिभाक्

સૂત બોલ્યા—આમ કહી ભગવાન ત્યારપછી દૃષ્ટિથી અદૃશ્ય થઈ ગયા. તે રાજા પણ હર્ષિત હૃદયે ત્યાં જ સ્થિર રહ્યો અને મોક્ષનો ભાગી બન્યો.