Adhyaya 35

Verse 1

। सूत उवाच । एवं तेषु प्रभग्नेषु हतेषु च सुरोत्तमाः । प्रहृष्टमनसः सर्वे स्तुत्वा देवं महेश्वरम्

સૂત બોલ્યા—આ રીતે તેઓ પરાજિત અને હત થયાં ત્યારે, સર્વ શ્રેષ્ઠ દેવો હર્ષિત મનથી મહેશ્વર દેવની સ્તુતિ કરવા લાગ્યા।

Verse 2

तेनैव चाथ निर्मुक्ताः प्रणम्य च मुहुर्मुहुः । स्वंस्वं स्थानमथाजग्मुः शक्रविष्णुपुरःसराः

તેણે જ મુક્ત કર્યાં પછી તેઓ વારંવાર પ્રણામ કરીને, શક્ર અને વિષ્ણુના નેતૃત્વમાં પોતાના પોતાના ધામે પરત ગયા।

Verse 3

तेऽपि दानवशार्दूला हताशाश्च सुरोत्तमैः । मंत्रं प्रचक्रिरे सर्वे नाशाय त्रिदिवौकसाम्

એ વાઘ સમાન દાનવો પણ, શ્રેષ્ઠ દેવોથી આશા તૂટી જતા, ત્રિદિવવાસીઓના નાશ માટે સૌએ મળીને એક મંત્ર રચ્યો।

Verse 4

तेषां मंत्रयतामेष निश्चयः समपद्यत । नान्यत्र धर्मविध्वंसाद्देवानां जायते क्षयः

તેઓ વિચારતા હતા ત્યારે આ દૃઢ નિશ્ચય થયો—ધર્મનો વિનાશ થયા વિના દેવતાઓનો ક્ષય અન્ય ક્યાંયથી થતો નથી।

Verse 5

तस्मात्तपस्विनो यै च ये च यज्ञपरायणाः । तथान्ये निरता धर्मे निहन्तव्या निशागमे

અતએવ તપસ્વીઓ, યજ્ઞપરાયણો, તેમજ ધર્મમાં સ્થિર અન્ય લોકો—રાત્રિ આવ્યા પછી તેમને સંહારવા જોઈએ।

Verse 6

एवं ते निश्चयं कृत्वा निष्क्रम्य वरुणालयात् । रात्रौ सदैव निघ्नंति जनान्धर्मपरायणान्

આ રીતે નિશ્ચય કરીને તેઓ વરુણના ધામમાંથી બહાર નીકળે છે; અને રાત્રે સદા ધર્મપરાયણ જનનો વધ કરતા રહે છે.

Verse 7

यत्र यत्र भवेद्यज्ञः सत्रं ऽप्युत्सवोऽथवा । तत्र गत्वा निशायोगे प्रकुर्वंति जनक्षयम्

જ્યાં જ્યાં યજ્ઞ, સત્ર કે ઉત્સવ થાય, ત્યાં તેઓ રાત્રિ-સંધિ સમયે જઈને જનક્ષય કરે છે.

Verse 8

तैः प्रसूता मखा ध्वस्ता दीक्षिता विनिपातिताः । ऋत्विजश्च तथान्येऽपि सामान्या द्विजसत्तमाः

તેમના દ્વારા યજ્ઞો ધ્વસ્ત થયા, દીક્ષિતો પાતિત થયા; ઋત્વિજ અને અન્ય માન્ય બ્રાહ્મણો પણ, હે દ્વિજશ્રેષ્ઠ, ધરાશાયી કરાયા.

Verse 9

आश्रमे मुनिमुख्यस्य शांडिल्यस्य महात्मनः । सहस्रं ब्राह्मणेंद्राणां भक्षितं तैर्दुरात्मभिः

મુનિમુખ્ય મહાત્મા શાંડિલ્યના આશ્રમમાં, તે દુષ્ટાત્માઓએ એક હજાર બ્રાહ્મણેન્દ્રોને ભક્ષણ કર્યા.

Verse 10

शतानि च सहस्राणि निहतानि द्विजन्मनाम् । विश्वामित्रस्य पञ्चैव सप्तात्रेश्चैव धीमतः

દ્વિજોના સૈકડા અને હજારો મારાયા—વિશ્વામિત્ર દ્વારા પાંચ, અને ધીમાન અત્રિપુત્ર (આત્રેય) દ્વારા સાત પણ.

Verse 11

एतस्मिन्नेव काले तु समस्तं धरणीतलम् । नष्टयज्ञोत्सवं जातं कालेयभयपीडितम्

એ જ સમયે કાલેયોના ભયથી પીડિત સમગ્ર ધરાતલ યજ્ઞોત્સવથી વંચિત બની ગયું.

Verse 12

न कश्चिच्छयनं रात्रौ प्रकरोति मही तले । धृतायुधा जनाः सर्वे तिष्ठंति सह तापसैः

રાત્રે ધરતી પર કોઈ શયન કરતું નથી; બધા લોકો શસ્ત્ર ધારણ કરીને તપસ્વીઓ સાથે જાગીને પહેરો આપે છે.

Verse 13

रात्रौ स्वपंति ये केचिद्विश्वस्ता धर्मभाजनाः । तेषामस्थीनि दृश्यंते प्रातरेव हि केवलम्

જે ધર્મપાત્ર લોકો નિર્ભય થઈ રાત્રે સૂઈ જાય છે, સવાર થતાં માત્ર તેમની અસ્થિઓ જ દેખાય છે.

Verse 14

अथ देवगणाः सर्वे यज्ञभागविनाकृताः । प्रजग्मुः परमामार्ति ब्रह्मविष्णुपुरस्सराः

પછી યજ્ઞભાગથી વંચિત થયેલા સર્વ દેવગણ, બ્રહ્મા અને વિષ્ણુના આગેવાને, પરમ વ્યથામાં પડ્યા.

Verse 15

ततो गत्वा समुद्रांतं वधाय सुरविद्विषाम् । न शेकुर्विषमस्थांस्तान्मनसापि प्रधर्षितुम्

પછી દેવશત્રુઓના વધ માટે તેઓ સમુદ્રકાંઠે ગયા; પરંતુ દુર્ગમ સ્થાને રહેલા તે શત્રુઓને મનથી પણ દબાવી શક્યા નહીં.

Verse 16

ततः समुद्रनाशाय मंत्रं चक्रुः सुदुःखिताः । तस्मिन्नष्टे भवन्त्येव वध्या दानवसत्तमाः

પછી તેઓ અત્યંત દુઃખિત થઈ સમુદ્રના નાશ માટે એક મંત્ર રચવા લાગ્યા. તે નષ્ટ થતાં દાનવોમાં શ્રેષ્ઠ પણ નિશ્ચયે વધ્ય બની જાય છે.

Verse 17

अगस्त्येन विना नैष शोषं यास्यति सागरः । तस्मात्संप्रार्थयामोत्र कृत्ये गत्वा मुनीश्वरम्

અગસ્ત્ય વિના આ સાગર સૂકાશે નહીં. તેથી આ કાર્યસિદ્ધિ માટે જઈને તે મુનીશ્વરને વિનયપૂર્વક પ્રાર્થના કરીએ.

Verse 18

चमत्कारपुरे क्षेत्रे स तिष्ठति च सन्मुनिः । तस्मात्तत्रैव गच्छामो येन गच्छति सत्वरम्

તે સન્મુનિ ચમત્કારપુરના પુણ્યક્ષેત્રમાં નિવાસ કરે છે. તેથી આપણે ત્યાં જ ત્વરિત જઈએ, જેથી તે પણ ઝડપથી આગળ વધે.

Verse 19

एवं निश्चित्य ते सर्वे त्रिदशास्तस्य चाश्रमम् । संप्राप्ता मुनिमुख्यस्य मित्रावरुण जन्मनः

આ રીતે નક્કી કરીને તે બધા ત્રિદશો તેના આશ્રમમાં પહોંચ્યા—મિત્ર અને વરુણથી જન્મેલા તે મુનિમુખ્યના નિવાસસ્થાને.

Verse 20

सोऽपि सर्वान्समालोक्य संप्राप्तान्सुरसत्तमान् । प्रहृष्टः सम्मुखस्तूर्णं जगामातीव सन्मुनिः

તે પણ આવેલા તે બધા શ્રેષ્ઠ દેવોને જોઈ અત્યંત પ્રસન્ન થયો; તે સન્મુનિ તુરંત જ તેમની સામે મળવા આગળ વધ્યો.

Verse 21

प्रोवाच प्रांजलिर्वाक्यं हर्ष गद्गदया गिरा । ब्रह्मादींस्तान्सुरान्दृष्ट्वा विस्मयोत्फुल्ललोचनः

તે હાથ જોડીને, હર્ષથી ગદગદ થયેલી વાણીમાં બોલ્યો. બ્રહ્મા આદિ દેવોને જોઈ તેની આંખો આશ્ચર્યથી વિસ્તરી ગઈ.

Verse 22

चमत्कारपुरं क्षेत्रमेतन्मेध्यमपि स्थितम् । भूयो मेध्यतरं जातं युष्माकं हि समाश्रयात्

‘ચમત્કારપુર’ નામનું આ ક્ષેત્ર નિશ્ચયે પવિત્ર અને મંગલમય છે; પરંતુ આપના આશ્રય-સન્નિધિથી તે વધુ પવિત્ર બન્યું છે.

Verse 23

तस्माद्वदत यत्कृत्यं मया संसिद्ध्यतेऽधुना । तत्सर्वं प्रकरिष्यामि यद्यपि स्यात्सुदुष्करम्

અતએવ કહો—હવે મારા દ્વારા કયું કર્તવ્ય સિદ્ધ થવાનું છે? તે અત્યંત દુષ્કર હોય તોય હું બધું હાથ ધરી પૂર્ણ કરીશ.

Verse 24

देवा ऊचुः । कालेया इति दैत्या ये हतशेषाः सुरैः कृताः । ते समुद्रं समाश्रित्य निघ्नंति शुभकारिणः

દેવોએ કહ્યું—‘કાલેય’ નામના જે દૈત્ય દેવોથી હણાયા છતાં બચી ગયા છે, તેઓ સમુદ્રનો આશ્રય લઈને ત્યાંથી શુભ અને લોકહિત કરનારાઓને મારી નાખે છે.

Verse 25

शुभे नाशमनुप्राप्ते ध्रुवं नाशो दिवौकसाम् । तस्मात्तेषां वधार्थाय त्वं शोषय महार्णवम्

જો શુભનો નાશ થાય, તો સ્વર્ગવાસીઓનો વિનાશ પણ નિશ્ચિત છે. તેથી તેમના વધ માટે તું મહાસમુદ્રને શોષી સુકવી દે.

Verse 26

येन ते गोचरं प्राप्ता दृष्टेर्दानवसत्तमाः । बध्यंते विबुधैः सर्वे जायंते च मखा इह

જેથી તે દાનવશ્રેષ્ઠો દૃષ્ટિગોચરમાં આવી જાય; ત્યારે દેવગણ તેઓ સર્વને બાંધી શકે, અને અહીં યજ્ઞો ફરી ફૂલેફાલે।

Verse 27

अगस्त्य उवाच । अहं संवत्सरस्यांते शोषयिष्यामि सागरम् । विद्याबलं समाश्रित्य योगिनीनां सुरोत्तमाः

અગસ્ત્ય બોલ્યા—હે દેવોત્તમ! હું વર્ષના અંતે સાગરને શોષી નાખીશ; પવિત્ર વિદ્યાબળનો આશ્રય લઈને અને યોગિનીઓના યોગબળથી।

Verse 28

तस्माद्व्रजत हर्म्याणि यूयं याति हि वत्सरम् । यावद्भूयोऽपि वर्षांते कार्यमागमनं ध्रुवम्

અતએવ તમે તમારા મહેલોમાં પાછા જાઓ; એક પૂરું વર્ષ પસાર થશે. પછી વર્ષના અંતે, કરવાનું કાર્ય પૂરું કરવા, તમારે નિશ્ચિતપણે ફરી આવવું પડશે।

Verse 29

ततो मया समं गत्वा शोषिते वरुणालये । हंतव्या दानवा दुष्टा हन्त यैः पीड्यते जगत्

પછી મારી સાથે જઈને, જ્યારે વરુણનું આલય—સમુદ્ર—શોષાઈ જશે, ત્યારે જેઓ જગતને પીડાવે છે તે દુષ્ટ દાનવોનો સંહાર કરવો પડશે।

Verse 30

ततो देवगणाः सर्वे गताः स्वेस्वे निकेतने । अगस्त्योऽपि समुद्योगं चक्रे विद्यासमुद्भवम्

ત્યારે દેવગણો બધા પોતાના પોતાના ધામે ગયા. અગસ્ત્યે પણ પવિત્ર વિદ્યાથી ઉત્પન્ન થયેલા તે મહાન પ્રયત્નનો આરંભ કર્યો।

Verse 31

ततः सर्वाणि पीठानि यानि संति धरातले । तानि तत्रानयामास मंत्रशक्त्या महामुनिः

ત્યારબાદ મહામુનિએ મંત્રશક્તિ વડે ધરાતલ પર રહેલાં સર્વ પવિત્ર પીઠોને તે સ્થાને લાવી એકત્રિત કર્યા।

Verse 32

अष्टम्यां च चतुर्दश्यां तेषु संपूज्य भक्तितः । योगिनीनां च वृन्दानि कन्यकानां विशेषतः

અષ્ટમી અને ચતુર્દશી તિથિએ ત્યાં ભક્તિપૂર્વક તેમની સમ્યક પૂજા કરવી—વિશેષ કરીને યોગિનીઓના વૃંદની અને ખાસ કરીને કન્યકાસ્વરૂપોની।

Verse 33

विद्यां विशोषिणीनाम समाराधयत द्विजः । पूजयित्वा दिशां पालान्क्षेत्रपालानपि द्विजः । आकाशचारिणीं चैव देवतां श्रद्धया द्विजः

તે દ્વિજે વિશોષિણી વિદ્યાની યથાવિધિ આરાધના કરી. દિક્પાલો તથા ક્ષેત્રપાલોની પૂજા કરીને, શ્રદ્ધાપૂર્વક આકાશચારિણી દેવતાની પણ પૂજા કરી।

Verse 34

ततः संवत्सरस्यांते प्रसन्ना तस्य देवता । प्रोवाच वद यत्कृत्यं सिद्धाहं तव सन्मुने

પછી એક વર્ષના અંતે તે દેવતા પ્રસન્ન થઈ બોલી—“હે સન્મુને, જે કરવાનું છે તે કહો; હું તારા માટે સિદ્ધ થઈ સામે હાજર છું।”

Verse 35

अगस्त्य उवाच । यदि देवि प्रसन्ना मे तदास्यं विश सत्वरम् । येन संशोषयाम्याशु समुद्रं देवि वाग्यतः

અગસ્ત્ય બોલ્યા—“હે દેવી, જો તું મારી ઉપર પ્રસન્ન હોય તો તરત મારા મુખમાં પ્રવેશ કર; જેથી, હે દેવી, તારી વાણીશક્તિના બળે હું સમુદ્રને શીઘ્ર શોષી દઉં।”

Verse 36

सा तथेति प्रतिज्ञाय प्रविष्टा सत्वरं मुखे । संशोषणी महाविद्या तस्यर्षेर्भावितात्मनः

તેણે “તથાસ્તુ” કહી પ્રતિજ્ઞા કરીને તરત જ તેના મુખમાં પ્રવેશ કર્યો—‘સંશોષણી’ નામની મહાવિદ્યા—તપથી ભાવિત, સંયતાત્મા તે ઋષિમાં પ્રતિષ્ઠિત થઈ।

Verse 37

एतस्मिन्नंतरे प्राप्ताः सर्वे देवाः सवासवाः । धृतायुधकरा हृष्टाः संनद्धा युद्धहेतवे

આ વચ્ચે ઇન્દ્ર સહિત સર્વ દેવો આવી પહોંચ્યા. હાથમાં શસ્ત્ર ધારણ કરીને હર્ષિત થઈ, યુદ્ધહેતુ માટે સંપૂર્ણ સન્નદ્ધ હતા।

Verse 38

ततः संप्रस्थितो विप्रो देवैः सर्वैः समाहितः । वारिराशिं समुद्दिश्य संशुष्कवदनस्तदा

પછી સર્વ દેવોના સાથથી તે વિપ્ર-ઋષિ પ્રસ્થાન કર્યો. સમુદ્રરાશિને લક્ષ્ય કરીને, તે સમયે તેનું મુખ શુષ્ક બન્યું।

Verse 39

अथ गत्वा समुद्रांतं स्तूयमानो दिवालयैः । पिपासाकुलितोऽतीव सर्वान्देवानुवाच ह

પછી સમુદ્રકાંઠે જઈ, દિવ્યલોકવાસીઓ દ્વારા સ્તુત થતો, અત્યંત તરસથી વ્યાકુળ થઈ તેણે સર્વ દેવોને કહ્યું।

Verse 40

एषोऽहं सागरं सद्यः शोषयिष्यामि सांप्रतम् । यूयं भवत सोद्योगा वधाय सुरविद्विषाम्

“હવે હું આ ક્ષણે જ સાગરને તરત શોષી નાખીશ. તમે બધા દેવવિરોધીઓના વધ માટે તત્પર થઈ ઉદ્યત રહો.”

Verse 41

सूत उवाच । एवमुक्त्वा मुनिः सोऽथ मत्स्यकच्छपसंकुलम् । हेलया प्रपपौ कृत्स्नं ग्राहैः कीर्णं महार्णवम्

સૂતજી બોલ્યા—એવું કહી તે મુનિએ સહેજમાં માછલાં અને કચ્છપોથી ભરેલો, ગ્રાહોથી વ્યાપ્ત સમગ્ર મહાસમુદ્ર પી લીધો।

Verse 42

ततः स्थलोपमे जाते ते दैत्याः सुरसत्तमैः । वध्यन्ते निशितैर्बाणैः समन्ताद्विजिगीषुभिः

પછી જ્યારે યુદ્ધભૂમિ સ્થલ જેવી બની, ત્યારે વિજય ઇચ્છતા દેવશ્રેષ્ઠોએ તીક્ષ્ણ બાણોથી તે દૈત્યોને ચારે તરફથી વધ કર્યા।

Verse 43

अथ कृत्वा महद्युद्धं यथा शक्त्यातिदारुणम् । हतभूयिष्ठशेषा ये भित्त्वा भूमिं गता अधः

ત્યારબાદ તેમણે પોતાની શક્તિ મુજબ અત્યંત ભયંકર મહાયુદ્ધ કર્યું; તેમની સેના મોટેભાગે હણાઈ ગઈ, અને બાકી રહેલાઓ ભૂમિ ભેદીને નીચે ચાલ્યા ગયા।

Verse 44

ततः प्रोचुः सुराः सर्वे स्तुत्वा तं मुनिसत्तमम् । परित्यज जलं भूयः पूरणार्थं महोदधेः

ત્યારે સર્વ દેવોએ તે મુનિશ્રેષ્ઠની સ્તુતિ કરીને કહ્યું—“મહાસાગર ફરી ભરાય તે માટે જળને ફરી છોડો.”

Verse 45

नैषा वसुमती विप्र समुद्रेण विनाकृता । राजते वस्तुसंत्यक्ता यथा नारी विभूषिता

“હે વિપ્ર! સમુદ્ર વિના આ વસુમતી શોભતી નથી; પોતાના મૂળ ધનથી વંચિત થઈ તે એવી છે જેમ અલંકૃત નારી—પણ પૂર્ણતા આપનાર તત્ત્વ વિના.”

Verse 46

अगस्त्य उवाच । या मयाऽराधिता विद्या वर्षंयावत्प्रशोषणी । तया पीतमिदं तोयं परिणामगतं तथा

અગસ્ત્યે કહ્યું—મેં આરાધેલી વિદ્યાશક્તિ એક વર્ષ સુધી જળને શોષી શકે છે. એ જ શક્તિથી આ જળ મેં પીધું છે અને તે મારા અંદર પરિવર્તિત થયું છે.

Verse 47

एष यास्यति वै पूर्तिं भूयोऽपि वरुणालयः । खातश्चागाधतां प्राप्तो गंगातोयैः सुनिर्मलैः

આ વરુણાલય (સમુદ્ર) નિશ્ચયે ફરીથી પૂર્ણ થશે. અને આ ખાડો ગંગાના અતિ નિર્મળ જળોથી ભરાવા માટે વધુ ઊંડો થયો છે.

Verse 48

सगरोनाम भूपालो भविष्यति महीतले । तत्पुत्राः षष्टिसाहस्राः खनिष्यंति न संशयः

પૃથ્વી પર સગર નામનો એક રાજા થશે. તેના પુત્રો—સાઠ હજાર—નિઃસંદેહે (ભૂમિ) ખોદશે.

Verse 49

तस्यैवान्वयवान्राजा भविष्यति भगीरथः । स ज्ञातिकारणाद्गंगां ब्रह्मांडादानयिष्यति

એ જ વંશમાં ભગીરથ નામનો રાજા થશે. પોતાના સ્વજનોના હિતાર્થે તે ગંગાને બ્રહ્માંડલોકમાંથી અવતરાવશે.

Verse 50

प्रवाहेण ततस्तस्याः समंतादंभसांनिधिः । भविष्यति सुसंपूर्णः सत्यमेतन्मयोदितम्

પછી તેના પ્રવાહથી સર્વ દિશાઓમાં જળનિધિ સમુદ્ર સંપૂર્ણ રીતે ભરાઈ જશે. આ સત્ય છે—મેં એમ જ કહ્યું છે.

Verse 51

देवा ऊचुः । देवकृत्यं मुनिश्रेष्ठ भवता ह्युपपादितम् । तस्मात्प्रार्थय चित्तस्थं वरं सर्वं मुनीश्वर

દેવોએ કહ્યું—હે મુનિશ્રેષ્ઠ! તમે દેવકાર્ય નિશ્ચયે સિદ્ધ કર્યું છે. તેથી, હે મુનીશ્વર, તમારા ચિત્તમાં જે વર ઇચ્છિત હોય તે સર્વ માગો.

Verse 52

अगस्त्य उवाच । चमत्कारपुरे क्षेत्रे मया पीठान्यशेषतः । आनीतानि प्रभावेन मंत्राणां सुरसत्तमाः

અગસ્ત્યએ કહ્યું—હે સૂરોત્તમ! મંત્રોના પ્રભાવથી મેં ચમત્કારપુરના પવિત્ર ક્ષેત્રમાં સર્વ પીઠોને અવશેષ વિના લઈ આવી સ્થાપિત કર્યા છે.

Verse 53

तस्मात्तेषां सदा वासस्तत्रैवास्तु प्रभावतः । सर्वासां योगिनीनां च मातॄणां च विशेषतः

અતએવ તે જ પ્રભાવથી તેમનો નિવાસ સદા ત્યાં જ રહે—વિશેષ કરીને સર્વ યોગિનીઓ તથા માતૃકાઓનો.

Verse 54

अष्टम्यां च चतुर्दश्यां तानि यः श्रद्धयाऽन्वितः । पूजयिष्यति तस्य स्यात्समस्तं मनसेप्सितम्

જે શ્રદ્ધાયુક્ત થઈ અષ્ટમી અને ચતુર્દશીએ તે (પીઠો/શક્તિઓ)ની પૂજા કરશે, તેને મનમાં ઇચ્છિત સર્વ ફળ પ્રાપ્ત થશે.

Verse 55

देवा ऊचुः । यस्माच्चित्राणि पीठानि त्वयानीतानि तत्र हि । तस्माच्चित्रेश्वरं नाम पीठमेकं भविष्यति

દેવોએ કહ્યું—કારણ કે તારા દ્વારા ત્યાં અદ્ભુત પીઠો લાવવામાં આવ્યા છે, તેથી ત્યાં એક પીઠ ‘ચિત્રેશ્વર’ નામે પ્રસિદ્ધ થશે.

Verse 56

यो यं काममभिध्याय तत्र पूजां करिष्यति । योगिनीनां च विद्यानां मातॄणां च विशेषतः

જે જે ઇચ્છાનું ધ્યાન કરીને ત્યાં પૂજા કરશે—વિશેષ કરીને યોગિનીઓ, વિદ્યાઓ તથા માતૃકાઓની—

Verse 57

तंतं कामं नरः शीघ्रं संप्राप्स्यति महामुने । अस्माकं वरदानेन यद्यपि स्यात्सुपापकृत्

હે મહામુને, અમારા વરદાનથી તે મનુષ્ય તે તે ઇચ્છા શીઘ્ર પ્રાપ્ત કરશે, ભલે તે ઘોર પાપી હોય તોય।

Verse 58

एवमुक्त्वा सुराः सर्वे तमामन्त्र्य मुनीश्वरम् । गतास्त्रिविष्टपं हृष्टाः सोऽप्यगस्त्यः स्वमाश्रमम्

આમ કહી સર્વ દેવતાઓ મુનીશ્વરને વિદાય આપી હર્ષથી સ્વર્ગલોક ગયા; અને અગસ્ત્ય પણ પોતાના આશ્રમમાં પરત ફર્યા।

Verse 59

सूत उवाच । एतद्वः सर्वमाख्यातं यथा स पयसांनिधिः । अगस्त्येन पुरा पीतो देवकार्यप्रसिद्धये

સૂત બોલ્યા—દેવકાર્યની સિદ્ધિ માટે પ્રાચીનકાળે અગસ્ત્યે તે જળનિધિ સમુદ્ર કેવી રીતે પી લીધો, તે બધું મેં તમને કહી દીધું છે।