Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 48

Devanagari script

गच्छामि यदि कांचित्स्त्रीं भूषणैः परिभूषिताम् । निष्क्रांतां बाह्यतश्चास्य प्रासादस्याप्नुयामहम्

Transliteration

gacchāmi yadi kāṃcitstrīṃ bhūṣaṇaiḥ paribhūṣitām | niṣkrāṃtāṃ bāhyataścāsya prāsādasyāpnuyāmaham

Translation

જો હું આભૂષણોથી લદાયેલી કોઈ સ્ત્રીને આ મંદિરની બહાર નીકળતી વખતે પકડી શકું, તો મારું કામ થઈ જાય.

Word by Word

• गच्छामि: I go/I will go
• गच्छामि: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद

• यदि: if
• यदि: Discourse/condition marker
• Type: Indeclinable
• Root: यदि (अव्यय)
• Form: अव्यय, शर्तसूचक (conditional particle)

• काञ्चित्: some (a certain)
• काञ्चित्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम-विशेषण, स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘स्त्रीम्’ इति विशेषण

• स्त्रीम्: woman
• स्त्रीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्त्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• भूषणैः: with ornaments
• भूषणैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भूषण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन

• परिभूषिताम्: fully adorned
• परिभूषिताम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परि-भूष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘स्त्रीम्’ इति विशेषण

• निष्क्रान्ताम्: having come out
• निष्क्रान्ताम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: निस्-क्रम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘स्त्रीम्’ इति विशेषण

• बाह्यतः: outside/from outside
• बाह्यतः: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: बाह्यतः (अव्यय)
• Form: अव्यय, स्थानवाचक (adverb)

• च: and
• च: Connector
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक (conjunction)

• अस्य: of this/of his
• अस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुं/नपुंसक, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• प्रासादस्य: of the palace/mansion
• प्रासादस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: प्रासाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• आप्नुयाम्: I might obtain/reach
• आप्नुयाम्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

Speaker

The thief/hunter (internal monologue quoted by narrator)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The thief imagines intercepting a richly adorned woman as she exits the temple; the temple doorway glows with lamps, while the outer path is darker and perilous.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It illustrates adharma-driven intention arising even near a sacred place, setting up the later irony of unintended merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A Śiva shrine (prāsāda/āyatana) where Śivarātri vigil is observed; the sanctity of the place frames the episode.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; the verse occurs within the context of Śivarātri vigil at a temple.