Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 7

Devanagari script

तत्र स्नात्वा जलं पीत्वा संतर्प्य च पितॄंस्तथा । सर्वान्कामानवाप्नोति मनुष्यो भुवि दुर्लभान्

Transliteration

tatra snātvā jalaṃ pītvā saṃtarpya ca pitṝṃstathā | sarvānkāmānavāpnoti manuṣyo bhuvi durlabhān

Translation

ત્યાં સ્નાન કરીને, જળ પીીને અને પિતૃઓને તર્પણ કરીને મનુષ્ય આ લોકમાં દુર્લભ એવા સર્વ કામનાઓ પ્રાપ્ત કરે છે.

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय, देशवाचक क्रियाविशेषण

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: स्ना (धातु) → स्नात्वा (कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव

• जलम्: water
• जलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Case 2), एकवचन; object of पीत्वा

• पीत्वा: having drunk
• पीत्वा: Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पा (धातु) → पीत्वा (कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव

• संतर्प्य: having satisfied (offered oblations)
• संतर्प्य: Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्- (उपसर्ग) + तृप् (धातु) → संतर्प्य (कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; object pitṝn implied

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• पितॄन्: the ancestors (pitṛs)
• पितॄन्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (Case 2), बहुवचन; object of संतर्प्य

• तथा: thus, likewise
• तथा: Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय, manner-adverb

• सर्वान्: all
• सर्वान्: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (Case 2), बहुवचन; विशेषण of कामान्

• कामान्: desires, wishes
• कामान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: काम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (Case 2), बहुवचन; object of अवाप्नोति

• अवाप्नोति: attains
• अवाप्नोति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अव- (उपसर्ग) + आप् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन, परस्मैपद

• मनुष्यः: a man, person
• मनुष्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मनुष्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (Case 1), एकवचन

• भुवि: on earth
• भुवि: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: भू (प्रातिपदिक; भुव्/भूमि-शब्द)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (Case 7), एकवचन; location

• दुर्लभान्: hard to obtain
• दुर्लभान्: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दुर्- (उपसर्ग) + लभ (धातु) → दुर्लभ (कृदन्त/प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (Case 2), बहुवचन; विशेषण of कामान्

Speaker

Gālava

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Narmadā-tīrtha (source-region context)

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim bathes in the river at dawn, then sips water from cupped hands; nearby, he performs pitṛ-tarpaṇa facing south with sesame and water; subtle ancestral figures appear satisfied in the background light.

Characters & Entities

• Pitṛs (ancestors)
• Tīrtha water (Narmadā implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tīrtha-sevā unites personal welfare with ancestral duty; dharma toward Pitṛs supports worldly and spiritual fulfillment.

Which specific holy site (Tīrtha) is glorified here?

The tīrtha of Narmadā at/near Amarakantaka, as established in the preceding narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (bathing), pāna (drinking the tīrtha water), and Pitṛ-tarpaṇa (satisfying the ancestors).