Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 6

Devanagari script

एतत्ते कथितं सर्वं यत्पृष्टोऽहमिह त्वया । यथा हरो विप्रशापं प्राप्तवांस्तन्निशामय

Transliteration

etatte kathitaṃ sarvaṃ yatpṛṣṭo'hamiha tvayā | yathā haro vipraśāpaṃ prāptavāṃstanniśāmaya

Translation

અહીં તું જે પૂછ્યું હતું તે બધું મેં કહી દીધું. હવે સાંભળ—હર (શિવ) ને બ્રાહ્મણનો શાપ કેવી રીતે પ્રાપ્ત થયો.

Word by Word

• एतत्: this
• एतत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (n. nom./acc. sg.)

• ते: to you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी/चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; अत्र चतुर्थी (सम्प्रदान) ‘to you’ (dat. sg.)

• कथितम्: told, narrated
• कथितम्: Kriya (Predicate—passive sense/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कथ् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (n. nom./acc. sg.)

• सर्वम्: all
• सर्वम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (n. nom./acc. sg.)

• यत्: which (that)
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (n. acc. sg.)

• पृष्टः: asked
• पृष्टः: Karta (Subject—of ‘aham’ in passive construction/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: प्रच्छ् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (m. nom. sg.)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (1st pers. pron., nom. sg.)

• इह: here
• इह: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (adverb)

• त्वया: by you
• त्वया: Karana (Instrument/Agent in passive—कर्ता-कारक/करण)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्ति, एकवचन (instr. sg.)

• यथा: how, in what way
• यथा: Sambandha (Correlative/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकार/उपमानवाचक (as, how)

• हरः: Hara (Śiva)
• हरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (m. nom. sg.)

• विप्र-शापम्: a brahmin’s curse
• विप्र-शापम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक) + शाप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (m. acc. sg.)

• प्राप्तवान्: obtained, incurred
• प्राप्तवान्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + आप् (धातु)
• Form: क्तवतु-प्रत्ययान्त कृदन्त (perfect participle active); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (m. nom. sg.)

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (n. acc. sg.)

• निशामय: listen, attend
• निशामय: Kriya (Imperative/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नि + शम्/शम (धातु)
• Form: लोट्-लकार (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (2nd sg. impv. P.)

Speaker

Narrator within the Tīrthamāhātmya frame (deductive: Sūta/Lomaharṣaṇa to sages)

Visual Art Cues

Scene: A seated narrator-sage addressing a listener, palm raised in ‘now listen’; in the background, a foreshadowed scene of a brāhmaṇa pronouncing a curse and Śiva receiving it with composure—setting up the forthcoming episode.

Characters & Entities

• Hara
• Vipra (brāhmaṇa)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tīrtha-māhātmya is taught through dialogue and exemplar narratives; attentive listening is positioned as a dharmic act that prepares one for deeper instruction.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The immediate context remains the Gaṇḍakī–Śālagrāma tīrtha setting, though this verse transitions into a related legend.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct ritual is prescribed; the instruction is śravaṇa—listening carefully to the forthcoming account.