Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 6

स्कंद उवाच । सच्छूद्राः के समाख्यातास्तांश्च विस्तरतो वद । के संतः के च शूद्राश्च सच्छूद्रा नामतश्च के

skaṃda uvāca | sacchūdrāḥ ke samākhyātāstāṃśca vistarato vada | ke saṃtaḥ ke ca śūdrāśca sacchūdrā nāmataśca ke

સ્કંદે કહ્યું—‘સચ્છૂદ્ર’ કોને કહે છે? તેમને વિસ્તારે કહો. કોણ સંત છે, કોણ શૂદ્ર છે, અને ખાસ કરીને ‘સચ્છૂદ્ર’ નામે કોણ ઓળખાય છે?

स्कंदःSkanda
स्कंदः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्कन्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सच्छूद्राःgood śūdras
सच्छूद्राः:
Karta (Topic/subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसत् (प्रातिपदिक) + शूद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/nominative), बहुवचन; कर्मधारय (“good śūdras”)
केwho? which ones?
के:
Karta (Interrogative predicate/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/nominative), बहुवचन; प्रश्नवाचक सर्वनाम
समाख्याताःare called
समाख्याताः:
Karta (Predicate adjective/कर्ता-समानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootसम्-आ-ख्या (धातु) + क्त (कृत् प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/nominative), बहुवचन; भूतकृदन्त (past passive participle: “called/known”)
तान्them
तान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/accusative), बहुवचन; सर्वनाम
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
विस्तरतःin detail
विस्तरतः:
Sambandha (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootविस्तरतः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb “in detail”)
वदtell
वद:
Kriya (Command/क्रिया)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
केwho?
के:
Karta (Interrogative predicate/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; प्रश्नवाचक
सन्तःthe good/saints
सन्तः:
Karta (Predicate/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस् (धातु) → सन्त् (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; वर्तमानकृदन्त (शतृ) “being; good people/saints”
केwho?
के:
Karta (Interrogative predicate/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; प्रश्नवाचक
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
शूद्राःśūdras
शूद्राः:
Karta (Predicate/कर्ता)
TypeNoun
Rootशूद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
सच्छूद्राःgood śūdras
सच्छूद्राः:
Karta (Predicate/कर्ता)
TypeNoun
Rootसत् (प्रातिपदिक) + शूद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारय
नामतःby name; nominally
नामतः:
Sambandha (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootनामतः (अव्यय)
Formअव्यय; हेतौ/प्रकारे (adverb “by name; nominally”)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
केwho?
के:
Karta (Interrogative predicate/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; प्रश्नवाचक

Skanda (Kārtikeya)

Listener: Īśvara

Scene: Skanda rises respectfully and asks a pointed question; Īśvara sits composed, ready to define terms; sages lean in, indicating a shift from injunction to definition.

S
Skanda
S
Sacchūdra
Ś
Śūdra
S
Santaḥ (the virtuous)

FAQs

It seeks clarity and precise definition in dharma discourse—asking how ‘good conduct’ and social designation are distinguished.

No tīrtha is named in this verse; it is part of an explanatory dialogue.

None directly; it requests definitional teaching that will govern subsequent prescriptions.