Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 77

Devanagari script

तथापि यदि ते काचिच्छंका चित्ते व्यवस्थिता । तत्स्नानं कुरु गत्वा तु तस्मिंस्तीर्थे सुशोभने

Transliteration

tathāpi yadi te kācicchaṃkā citte vyavasthitā | tatsnānaṃ kuru gatvā tu tasmiṃstīrthe suśobhane

Translation

તથાપિ જો તારા ચિત્તમાં કોઈ શંકા સ્થિર રહી હોય, તો તે સુશોભિત તીર્થમાં જઈ સ્નાન કર।

Word by Word

• तथा: thus
• तथा: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्ययम् (adverb: thus)

• अपि: even/however
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपातः (particle), ‘even/however’ अर्थे

• यदि: if
• यदि: Sambandha (Condition/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यदि (अव्यय)
• Form: शर्त-सम्बन्धी अव्ययम् (conditional conjunction)

• ते: for you/to you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया/षष्ठी-एकवचन-रूपम्; अत्र चतुर्थी-अर्थे (for you) दत्तिवत् प्रयोगः

• काचित्: some
• काचित्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: क (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; अनिश्चित-विशेषणम् (some)

• शङ्का: doubt/suspicion
• शङ्का: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शङ्का (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• चित्ते: in the mind
• चित्ते: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: चित्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्

• व्यवस्थिता: is settled/established
• व्यवस्थिता: Karta (Predicate adjective/कर्तृ-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वि+अव√स्था (धातु) → व्यवस्थित (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्तः (past participle), स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘स्थित’ अर्थे

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘स्नानम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• स्नानम्: bath/ritual bathing
• स्नानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• कुरु: do/perform
• कुरु: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √कृ (धातु)
• Form: लोट्-लकारः (Imperative), परस्मैपदम्, मध्यम-पुरुषः (2nd person), एकवचनम्

• गत्वा: having gone
• गत्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: √गम् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययम् (gerund/absolutive): ‘having gone’

• तु: then/indeed
• तु: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/अन्वय-निपातः (conjunctive particle: but/indeed)

• तस्मिन्: in that
• तस्मिन्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘तीर्थे’ इत्यस्य विशेषणम्

• तीर्थे: at the sacred ford/place
• तीर्थे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्

• सुशोभने: very beautiful
• सुशोभने: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु- (उपसर्ग) + शोभन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (very beautiful)

Speaker

Unspecified (a narrator/teacher instructing Lakṣmaṇa)

Tirtha Mahatmya

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim approaches a radiant ford, sunlight glinting on water; the path is lined with trees and small shrines, inviting the act of bathing as resolution of doubt.

Characters & Entities

• Lakṣmaṇa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When inner uncertainty persists, Purāṇic dharma recommends a concrete act of purification—tīrtha-snāna—to settle the mind and restore clarity.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A ‘suśobhana’ (splendid) tīrtha within Nāgarakhaṇḍa, Adhyāya 20; the next verses connect it with Śakra (Indra).

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform snāna (ritual bathing) at the specified tīrtha.