Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 12
Devanagari script
त्रिशंकुरुवाच । भगवन्यष्टुमिच्छामि तेन यज्ञेन सांप्रतम् । गम्यते त्रिदिवं येन सशरीरेण सत्वरम्
Transliteration
triśaṃkuruvāca | bhagavanyaṣṭumicchāmi tena yajñena sāṃpratam | gamyate tridivaṃ yena saśarīreṇa satvaram
Translation
ત્રિશંકુએ કહ્યું— હે ભગવન્, હું અત્યારે તે યજ્ઞ કરવાનું ઇચ્છું છું, જેના દ્વારા આ શરીર સહિત ઝડપથી સ્વર્ગલોક પ્રાપ્ત થાય છે।
Word by Word
त्रिशङ्कुःTriśaṅku
त्रिशङ्कुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रिशङ्कु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति (1), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
भगवन्O venerable one
भगवन्:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन-विभक्ति (8), एकवचन; संबोधन
यष्टुम्to perform sacrifice
यष्टुम्:
Prayojana (Purpose)
TypeVerb
Root√यज् (धातु) + तुमुन् (कृदन्त; infinitive)
Formतुमुनन्त (infinitive); क्रियार्थक (purpose)
इच्छामिI desire
इच्छामि:
Kriya (Action)
TypeVerb
Root√इष् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तेनby that
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक; तृतीया-विभक्ति (3), एकवचन; करण (‘by/with that’)
यज्ञेनby the sacrifice
यज्ञेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति (3), एकवचन; करण
साम्प्रतम्now
साम्प्रतम्:
Kriya-visheshana (Temporal)
TypeIndeclinable
Rootसाम्प्रतम् (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb: ‘now/at present’)
गम्यतेis gone/reached
गम्यते:
Kriya (Action)
TypeVerb
Root√गम् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive)
त्रिदिवम्heaven
त्रिदिवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootत्रिदिव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (2), एकवचन; कर्म (goal)
येनby which
येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक; तृतीया-विभक्ति (3), एकवचन; सम्बन्धक-यत् (‘by which’)
सशरीरेणwith (my) body intact
सशरीरेण:
Kriya-visheshana (Manner)
TypeIndeclinable
Rootस + शरीर (उपपद-समास/अव्ययीभाववत् प्रयोग)
Formअव्ययीभाव-प्राय प्रयोग; तृतीया-अर्थे क्रियाविशेषण (‘with the body’)
सत्वरम्quickly
सत्वरम्:
Kriya-visheshana (Manner)
TypeIndeclinable
Rootसत्वरम् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb: quickly)
Speaker
Triśaṅku
Characters & Entities
T
TriśaṅkuV
Vasiṣṭha (addressed)T
Tridiva (heaven)FAQs
Spiritual aspiration must be aligned with cosmic law; extraordinary desires invite scrutiny about what is truly attainable through ritual.
No tīrtha is named in this verse; the focus is the king’s wish for a rare ritual outcome.
A specific, exceptional yajña is requested—one believed to grant immediate ascent to heaven with the physical body.