Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 77

Devanagari script

भोभो वित्तपते वित्तं ददासि मखविप्लवे । तस्माद्यत्तेऽखिलं वित्तमभोग्यं संभविष्यति

Transliteration

bhobho vittapate vittaṃ dadāsi makhaviplave | tasmādyatte'khilaṃ vittamabhogyaṃ saṃbhaviṣyati

Translation

હે ધનાધિપતિ! વિઘ્નગ્રસ્ત યજ્ઞમાં તું ધન દાન કરે છે; તેથી તારો સર્વ ધન અભોગ્ય બનશે, ભોગ માટે અયોગ્ય રહેશે।

Word by Word

• भो: O!
• भो: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Indeclinable
• Root: भो (अव्यय)
• Form: सम्बोधन-निपात (vocative particle)

• भो: O!
• भो: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Indeclinable
• Root: भो (अव्यय)
• Form: सम्बोधन-निपात (repetition for emphasis)

• वित्त-पते: O lord of wealth
• वित्त-पते: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: वित्त (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/8th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वित्तस्य पतिः)

• वित्तम्: wealth
• वित्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वित्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• ददासि: you give
• ददासि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √दा (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपदम्

• मख-विप्लवे: in the disruption of the sacrifice
• मख-विप्लवे: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मख (प्रातिपदिक) + विप्लव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; तत्पुरुषः (मखस्य विप्लवः)

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय-प्रयोगः; हेत्वर्थे ("therefore")

• यत्: whatever/that which
• यत्: Sambandha (Correlative/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; सम्बन्ध-प्रयोगः (relative pronoun)

• ते: your
• ते: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th), एकवचन; सर्वनाम ("of you/your")

• अखिलम्: entire
• अखिलम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अखिल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विशेषणम् (वित्तम् इति)

• वित्तम्: wealth
• वित्तम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वित्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• अ-भोग्यम्: unusable/unenjoyable
• अ-भोग्यम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भोग्य (प्रातिपदिक; √भुज् धातु से)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नञ्-प्रत्यय (अ-), विशेषणम् (वित्तम्)

• सम्-भविष्यति: will come to be
• सम्-भविष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + √भू (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्

Speaker

Sāvitrī (deduced from immediate narrative context; explicitly named in 192.83)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A wealthy patron offers heaps of coins and grain into a chaotic sacrifice; the offerings darken, turning inert—symbolizing ‘abhogya’ wealth.

Characters & Entities

• Sāvitrī
• Vittapati (Kubera/wealth-lord, epithet)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Charity and ritual action (dāna in yajña) must be aligned with dharma; when a rite is corrupted, its fruits can turn barren or harmful.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

This verse sits within the Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya narrative frame; the immediate line emphasizes ritual dharma rather than naming a single tīrtha in this shloka.

What ritualistic prescription is mentioned?

It refers to dāna (giving wealth) in the context of a yajña; the warning implies the need for a properly conducted sacrifice.