Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 68

Devanagari script

दृष्ट्वा वृंदारिकां तत्र महांतश्चाप्सरोगणाः । तुष्टुवुर्नभसस्तुष्टा ववृषुः पुष्पवृष्टिभिः

Transliteration

dṛṣṭvā vṛṃdārikāṃ tatra mahāṃtaścāpsarogaṇāḥ | tuṣṭuvurnabhasastuṣṭā vavṛṣuḥ puṣpavṛṣṭibhiḥ

Translation

ત્યાં વૃંદારિકાને જોઈ મહાન અપ્સરાગણોએ તેની સ્તુતિ કરી; અને આકાશમાં પ્રસન્ન થઈ પુષ્પવૃષ્ટિના પ્રવાહ વરસાવ્યા.

Word by Word

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Kriya (पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund), पूर्वकाल (having seen)

• वृंदारिकाम्: Vṛndārikā (Vṛndā)
• वृंदारिकाम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वृंदारिका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb of place/देशवाचक)

• महान्तः: great
• महान्तः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: महन्त् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय (conjunction/समुच्चय)

• अप्सरः-गणाः: groups of apsarases
• अप्सरः-गणाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अप्सरस् (प्रातिपदिक) + गण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• तुष्टुवुः: praised
• तुष्टुवुः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्तु (धातु)
• Form: लिट् (परोक्शभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम

• नभसः: of the sky
• नभसः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: नभस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; सम्बन्ध (genitive)

• तुष्टाः: pleased
• तुष्टाः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: तुष्ट (कृदन्त, √तुष्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण (pleased)

• ववृषुः: showered
• ववृषुः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वृष् (धातु)
• Form: लिट् (परोक्शभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम

• पुष्प-वृष्टिभिः: with showers of flowers
• पुष्प-वृष्टिभिः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: पुष्प (प्रातिपदिक) + वृष्टि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; करण (instrument)

Speaker

Narrator (Purāṇic narrator within Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya context)

Visual Art Cues

Scene: Apsarases hover in the sky, hands in añjali, singing praises; torrents of flowers fall like rain upon Vṛndā standing or seated in serene radiance below.

Characters & Entities

• Vṛndā
• Apsarases

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Spiritual attainment is honored by the cosmos itself; purity and realization attract divine celebration.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The scene contributes to the holiness later named as Vṛndāvana near Govardhana.

What ritualistic prescription is mentioned?

No prescription; it depicts honor through stuti (praise) and puṣpa-vṛṣṭi (flower-shower).