Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 3

Devanagari script

मयाप्यत्र परे चापि किं कृतं पातकं च यत् । ईदृशीं वेदनां प्राप्तो न च मृत्युं कथचन

Transliteration

mayāpyatra pare cāpi kiṃ kṛtaṃ pātakaṃ ca yat | īdṛśīṃ vedanāṃ prāpto na ca mṛtyuṃ kathacana

Translation

મેં આ જન્મમાં કે અન્ય જન્મમાં એવું કયું પાપ કર્યું છે કે હું આવી યાતના ભોગવું છું, છતાં કોઈ રીતે પણ મને મૃત્યુ આવતું નથી?

Word by Word

• मया: by me
• मया: Kartr̥ (Agent/कर्ता)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम; तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचनम्

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अपि-कारार्थक-अव्ययम् (also/even)

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्ययम् (here)

• परे: in the other (world)
• परे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचनम्; पर-लोक/परत्र इत्यर्थे

• च: and
• च: Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अपि-कारार्थक-अव्ययम् (also/even)

• किम्: what
• किम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Pronoun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; प्रश्नार्थक-सर्वनाम

• कृतम्: done
• कृतम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कृ (धातु) + कृत (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
• Form: कृ-धातोः क्त-प्रत्ययान्तं भूतकर्मणि कृदन्तम्; नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्

• पातकम्: sin
• पातकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पातक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्

• च: and
• च: Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम्

• यत्: which
• यत्: Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; सम्बन्धक/यत्-शब्दः (relative pronoun)

• ईदृशीम्: such
• ईदृशीम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ईदृश (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्; वेदना-विशेषणम्

• वेदनाम्: pain, suffering
• वेदनाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वेदना (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्

• प्राप्तः: having obtained/afflicted by
• प्राप्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्र-आप् (धातु) + प्राप्त (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
• Form: प्र-आप्-धातोः क्त-प्रत्ययान्तं भूतकर्मणि कृदन्तम्; पुंलिङ्गे प्रथमा, एकवचनम्; (अहं) इत्यध्याहारः

• न: not
• न: Pratishedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्ययम्

• च: and
• च: Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम्

• मृत्युम्: death
• मृत्युम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मृत्यु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्

• कथचन: in any way
• कथचन: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: कथचन (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्ययम् (in any way/at all)

Speaker

Māṇḍavya (implied, in dialogue context)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: An afflicted ascetic or brāhmaṇa figure in visible agony, questioning fate; the atmosphere is tense, with the body enduring pain while the mind seeks explanation.

Characters & Entities

• Māṇḍavya
• Mṛtyu (death)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Suffering is portrayed as karmically conditioned; the seeker is urged to inquire into causes rather than assume randomness.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

This verse is part of the Tīrthamāhātmya section, but this particular line focuses on karmic inquiry rather than naming a tīrtha explicitly.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct ritual (snāna, dāna, japa, vrata) is prescribed in this verse.