Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 32

Devanagari script

अचलेश्वरमाहात्म्यात्तस्मिन्क्षेत्रे नरा द्रुतम् । वांछितं मनसः सर्वे लभंते सकलं फलम्

Transliteration

acaleśvaramāhātmyāttasminkṣetre narā drutam | vāṃchitaṃ manasaḥ sarve labhaṃte sakalaṃ phalam

Translation

અચલેશ્વરના મહાત્મ્યથી તે પુણ્યક્ષેત્રમાં મનુષ્યો તત્કાળ મનવાંછિત સર્વે પ્રાપ્ત કરે છે અને સંપૂર્ણ ફળ મેળવે છે।

Word by Word

• अचलेश्वरमाहात्म्यात्: from/because of the greatness of Acaleśvara
• अचलेश्वरमाहात्म्यात्: Hetu/Apadana (Cause/Source)
• Type: Noun
• Root: अचलेश्वर-माहात्म्य (प्रातिपदिक; अचलेश्वर + माहात्म्य)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान/हेतु), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (अचलेश्वरस्य माहात्म्यम्)

• तस्मिन्: in that
• तस्मिन्: Adhikarana (Location)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• क्षेत्रे: in the sacred field/place
• क्षेत्रे: Adhikarana (Location)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• नराः: men/people
• नराः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), बहुवचन

• द्रुतम्: quickly
• द्रुतम्: Kriya-vishesana (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: द्रुतम् (अव्यय/क्रियाविशेषण-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• वाञ्छितम्: the desired (thing)
• वाञ्छितम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: वाञ्छित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √वाञ्छ् (धातु) + क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)

• मनसः: of the mind
• मनसः: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: मनस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता-विशेषण), बहुवचन

• लभन्ते: obtain
• लभन्ते: Kriya (Verb)
• Type: Verb
• Root: √लभ् (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद

• सकलम्: entire/complete
• सकलम्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सकल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (फलम्)

• फलम्: fruit/result
• फलम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

Speaker

Sūta

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Acaleśvara

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims enter a sanctified kṣetra and stand before the Acaleśvara liṅga; offerings, lamps, and water-libations accompany a solemn saṅkalpa for desired fruits.

Characters & Entities

• Acaleśvara
• Kṣetra
• Phala (fruit/result)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Faithful approach to a Śiva-kṣetra yields tangible and spiritual results, affirming the compassionate responsiveness of the sacred.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Acaleśvara-kṣetra (near Camatkārapura per the chapter’s description).

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is stated; the verse highlights the general efficacy (phala) of visiting or honoring the kṣetra.