Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 38

Devanagari script

तस्माच्छृणुष्व मे वाक्यं यत्त्वां वक्ष्यामि सांप्रतम् । दुःखनाशकरं तुभ्यं सत्यं च वरवर्णिनि

Transliteration

tasmācchṛṇuṣva me vākyaṃ yattvāṃ vakṣyāmi sāṃpratam | duḥkhanāśakaraṃ tubhyaṃ satyaṃ ca varavarṇini

Translation

અતએવ મારા વચન સાંભળ—હું અત્યારે તને જે કહું છું. હે સુવર્ણવર્ણિની, તે તારો દુઃખ નાશ કરશે અને તે સત્ય છે.

Word by Word

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तस्मात् (सर्वनाम-प्रातिपदिक तद्)
• Form: हेतौ अव्ययीभाव-प्रयोगवत् (indeclinable sense: therefore/from that reason)

• शृणुष्व: listen
• शृणुष्व: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; आत्मनेपद

• मे: my
• मे: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• वाक्यम्: statement, words
• वाक्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वाक्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• यत्: which
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun)

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यमपुरुष-सर्वनाम, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• वक्ष्यामि: I will tell
• वक्ष्यामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद

• साम्प्रतम्: now
• साम्प्रतम्: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: साम्प्रतम् (अव्यय)
• Form: कालवाचक अव्यय (adverb of time: now/at present)

• दुःखनाशकरम्: destroyer of sorrow
• दुःखनाशकरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: दुःख (प्रातिपदिक) + नाश (प्रातिपदिक) + कर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (दुःखस्य नाशं करोति)

• तुभ्यम्: for you
• तुभ्यम्: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यमपुरुष-सर्वनाम, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन

• सत्यम्: truth
• सत्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विधेय (predicative/appositional)

• च: and
• च: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• वरवर्णिनि: O fair-complexioned one
• वरवर्णिनि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: वरवर्णिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन; कर्मधारयः (वरा वर्णिनी यस्या)

Speaker

Unspecified in snippet (a consoling divine/authoritative voice addressing a देवी/Revati context)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Varavarṇinī (addressed)

Visual Art Cues

Scene: The Devi leans slightly forward in a gesture of reassurance, inviting the listener to hear a truthful message that will remove sorrow; the listener’s posture shifts from despair to attention.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True, dharmic counsel—when heard with faith—removes grief and steadies the mind.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

This verse is introductory counsel within the Tīrthamāhātmya; the specific tīrtha is not named in the snippet.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite (snāna, dāna, japa) is stated here; it prepares the listener for forthcoming instruction.