Adhyaya 2

Verse 1

लोमश उवाच । एकदा तु तदा तेन यज्ञः प्रारंभितो महान् । तत्राहूतास्तदा सर्वे दीक्षितेन तपस्विना

લોમશ બોલ્યા—એક વખત તે સમયે તેણે એક મહાયજ્ઞ આરંભ્યો. ત્યાં દીક્ષિત તે તપસ્વીએ ત્યારે સૌને આમંત્રિત કર્યા.

Verse 2

ऋषयो विविधास्तत्र वशिष्ठाद्याः समागताः । अगस्त्यः कश्यपोऽत्रिश्च वामदेवस्तथा भृगुः

ત્યાં વશિષ્ઠ આદિ અનેક પ્રકારના ઋષિઓ એકત્ર થયા—અગસ્ત્ય, કશ્યપ, અત્રિ, વામદેવ તથા ભૃગુ પણ।

Verse 3

दधीचो भगवान्व्यासो भरद्वाजोऽथ गौतमः । एते चान्ये च बहवः समाजग्मुर्महर्षयः

દધીચિ, ભગવાન વ્યાસ, ભરદ્વાજ અને પછી ગૌતમ—આઓ તથા અન્ય અનેક મહર્ષિઓ ત્યાં એકત્ર થયા।

Verse 4

तथा सर्वे सुरगणा लोकपालस्तथाऽपरे विद्याधराश्च गंधर्वाः किंनराप्सरसां गणाः

તે જ રીતે સર્વ દેવગણો આવ્યા, લોકપાલો તથા અન્ય પણ—વિદ્યાધરો, ગંધર્વો અને કિન્નરો તથા અપ્સરાઓના સમૂહો।

Verse 5

सप्तलोकात्समानीतो ब्रह्मा लोकपितामहः । वैकुंठाच्च तथा विष्णुः समानीतो मरवं प्रति

સપ્ત લોકોથી લોકપિતામહ બ્રહ્માને ત્યાં લાવવામાં આવ્યા; અને વૈકુંઠથી વિષ્ણુને પણ મરવ તરફ લાવવામાં આવ્યા।

Verse 6

देवेन्द्रो हि समानीत इंद्राण्या सह सुप्रभः । तथा चंद्रो हि रोहिण्या वरुणः प्रिययया सह

દેવેન્દ્ર ઇન્દ્ર ઇન્દ્રાણી સાથે તેજસ્વી રૂપે ત્યાં લાવવામાં આવ્યા. તેમ જ ચંદ્ર રોહિણી સાથે, અને વરુણ પોતાની પ્રિયા સાથે આવ્યા।

Verse 7

कुबेरः पुष्पकारूढो मृगाऽरूढोऽथ मारुतः । बस्ताऽरूढः पावकश्च प्रेताऽरूढोऽथ निरृति

કુબેર પુષ્પક વિમાન પર આરુઢ થઈ આવ્યો; મારુત (વાયુ) મૃગ પર સવાર થઈ આવ્યો. પાવક (અગ્નિ) બકરા પર ચઢી આવ્યો અને નિરૃતિ પ્રેત પર આરુઢ થઈ આવી.

Verse 8

एते सर्वे समायाता यज्ञवाटे द्विजन्मनः । ते सर्वे सत्कृतास्तेन दक्षेण च दुरात्मना

હે દ્વિજ! આ બધા યજ્ઞવાટમાં આવી પહોંચ્યા. દુષ્ટમન દક્ષે પણ તેઓ સૌનું વિધિપૂર્વક સન્માન કર્યું.

Verse 9

भवनानि महार्हाणि सुप्रभाणि महांति च । त्वष्ट्रा कृतानि दिव्यानि कौशल्येन महात्मना

ત્યાં અત્યંત મૂલ્યવાન, વિશાળ અને તેજસ્વી ભવનો—દિવ્ય પ્રાસાદો—હતા, જેને મહાત્મા ત્વષ્ટાએ પરમ કુશળતાથી રચ્યા હતા.

Verse 10

तेषु सर्वेषु धिष्ण्येषु यथाजोषं समास्थिताः

તે સર્વ પવિત્ર આસનો અને નિર્ધારિત સ્થાનોમાં તેઓ યથોચિત રીતે, સુખપૂર્વક, સ્થિર થયા.

Verse 11

वर्त्तमाने महायज्ञे तीर्थे कनखले तथा । ऋत्विजश्च कृतास्तेन भृग्वाद्याश्च तपोधनाः

કનખલ તીર્થમાં મહાયજ્ઞ ચાલતો હતો ત્યારે તેણે ભૃગુ આદિ તપોધન ઋષિઓને ઋત્વિજ (યાજક) તરીકે નિયુક્ત કર્યા.

Verse 12

दीक्षायुक्तस्तदा दक्षः कृतकौतुकमंगलः । भार्यया सहितो विप्रैः कृतस्वत्ययनो भृशम्

ત્યારે દીક્ષાયુક્ત દક્ષે કૌતુક-મંગલાદિ શુભ પૂર્વકર્મો કર્યા. પત્ની સહિત તેને બ્રાહ્મણોએ સ્વસ્ત્યયન અને ક્ષેમ-રક્ષણના આશીર્વાદોથી અત્યંત સન્માનિત કર્યો।

Verse 13

रेजे महत्त्वेन तदा सुहृद्भिः परितः सदा । एतस्मिन्नंतरे तत्र दधीचिर्वाक्यमब्रवीत्

ત્યારે તે મહિમાથી તેજસ્વી દેખાતો અને સદા સુહૃદોથી પરિપૂર્ણ રહેતો. એ જ સમયે ત્યાં દધીચિએ આ વચન કહ્યું।

Verse 14

दधीचिरुवाच । एते सुरेशा ऋषयो महत्तराः सलोकपालाश्च समागतास्तव । तथाऽपि यज्ञस्तु न शोभते भृशंपिनाकिना तेन महात्मना विना

દધીચિ બોલ્યા— હે દક્ષ! દેવેશો, મહર્ષિઓ અને લોકપાલો પણ તારા માટે એકત્ર થયા છે; છતાં તે મહાત્મા પિનાકી (શિવ) વિના આ યજ્ઞ જરાય શોભતો નથી।

Verse 15

येनैव सर्वाण्यपि मंगलानि जातानि शंसंति महाविपश्चितः । सोऽसौ न दृष्टोऽत्र पुमान्पुराणो वृषध्वजो नीलकण्ठः कपर्दी

જેનાથી જ સર્વ મંગળો ઉત્પન્ન થાય છે—એવું મહાવિદ્વાન ઋષિઓ ગાય છે—તે પુરાતન પુરુષ અહીં દેખાતો નથી: વૃષધ્વજ, નીલકંઠ, કપર્દી શિવ।

Verse 16

अमंगलान्येव च मंगलानि भवंति येनाधिकृतानि दक्ष । त्रियंबकेनाथ सुमंगलानि भवंति सद्योह्यपमंगलानि

હે દક્ષ! જેમના દ્વારા વ્યવસ્થિત થતાં અમંગળ પણ મંગળ બની જાય છે; અને ત્ર્યંબકનાથના પ્રભાવથી અપમંગળ પણ તત્ક્ષણે પરમ સુમંગળ થાય છે।

Verse 17

तस्मात्त्वयैव कर्तव्यमाह्वानं परमेष्ठिना । त्वरितं चैव शक्रेण विष्णुना प्रभविष्णुना

અતએવ હે પરમેષ્ઠિન! તું જ સ્વયં આવાહન કર; અને શીઘ્રે શક્ર સાથે તથા પરાક્રમી પ્રભુ વિષ્ણુ સાથે।

Verse 18

सर्वैरेव हि गंतव्यं यत्र देवो महेश्वरः

નિશ્ચય જ જ્યાં દેવ મહેશ્વર છે ત્યાં સર્વેને જ જવું જોઈએ।

Verse 19

दाक्षायण्या समेतं तमानयध्वं त्वरान्विताः । तेन सर्वं पवित्रं स्याच्छंभुना योगिना भृशम्

દાક્ષાયણી (સતી) સહિત તેમને ત્વરાથી અહીં લાવો; તે યોગી શંભુ દ્વારા સર્વ કંઈ અત્યંત પવિત્ર થશે।

Verse 20

यस्य स्मृत्या च नामोक्त्या समग्रं सुकृतं भवेत् । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन समानेयो वृषध्वजः

જેનાં સ્મરણ અને નામોચ્ચાર માત્રથી સર્વ પુણ્ય પૂર્ણ થાય—અતએવ સર્વ પ્રયત્નથી વૃષધ્વજ (શિવ)ને અહીં આવાહન કરવો જોઈએ।

Verse 21

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा प्रहसन्नाह दुष्टधीः । मूलं विष्णुर्हि देवानां यत्र धर्मः सनातनः

તે વચન સાંભળી દુષ્ટબુદ્ધિ હસી ને બોલ્યો—“દેવતાઓનું મૂળ તો વિષ્ણુ જ છે; જ્યાં સનાતન ધર્મ સ્થિત છે ત્યાં।”

Verse 22

यस्मिन्वेदाश्च यज्ञाश्च कर्माणिविविधानि च । प्रतिष्ठितानि सर्वाणि सोऽसौ विष्णुरिहागतः

જેમામાં વેદો, યજ્ઞો અને નાનાવિધ કર્મો સર્વે પ્રતિષ્ઠિત છે—એ જ ભગવાન વિષ્ણુ અહીં પધાર્યા છે।

Verse 23

सत्यलोकात्समायातो ब्रह्मा लोकपितामहः । वेदैश्चोपनिषद्भिश्च आगमैर्विविधैः सह

સત્યલોકથી લોકપિતામહ બ્રહ્મા આવ્યા છે—વેદો, ઉપનિષદો અને વિવિધ આગમો સહિત।

Verse 24

तथा सुरगणैः साकमागतः सुरराट् स्वयम् । तथा यूयं समायाता ऋषयो वीतकल्मषाः

તેમ જ દેવગણો સાથે સ્વયં દેવરાજ પણ આવ્યા છે; તેમ જ તમે પણ આવ્યા છો—પાપરહિત ઋષિઓ।

Verse 25

येये यज्ञोचिताः शांतास्तेते सर्वे समागताः । वेदवेदार्थतत्त्वज्ञाः सर्वे यूयं दृढव्रताः

યજ્ઞને યોગ્ય અને શાંત સ્વભાવવાળા જે જે છે, તે સર્વે અહીં એકત્ર થયા છે. તમે સર્વે વેદ તથા વેદાર્થ-તત્ત્વના જ્ઞાતા, દૃઢવ્રતી છો।

Verse 26

अत्रैव च किमस्माकं रुद्रेणापि प्रयोजनम् । कन्या दत्ता मया विप्रा ब्रह्मणा नोदितेन हि

અને અહીં જ અમને રુદ્રથી શું પ્રયોજન? હે વિપ્રો, બ્રહ્માના પ્રેરણાથી મેં કન્યાદાન કર્યું છે।

Verse 27

अकुलीनो ह्यसौ विप्रा नष्टो नष्टप्रियः सदा । भूतप्रेतपिशाचानां पतिरेको दुरत्ययः

હે બ્રાહ્મણો! એ અકુલીન છે, નષ્ટ-ભ્રષ્ટ છે અને સદા નષ્ટ વસ્તુઓમાં આસક્ત રહે છે. ભૂત-પ્રેત-પિશાચોનો એ એકલો જ અધિપતિ છે—દુર્જય છે.

Verse 28

आत्मसंभावितो मूढःस्तब्धो मौनी समत्सरः । कर्मण्यस्मिन्नयोग्योऽसौ नानीतो हि मयाऽधुना

એ આત્મગર્વિત, મોહગ્રસ્ત, હઠી, મૌની અને મત્સરી છે. આ કર્મ (યજ્ઞ) માટે એ અયોગ્ય છે; તેથી મેં તેને અત્યારે અહીં લાવ્યો નથી.

Verse 29

तस्मात्त्वया न वक्तव्यं पुनरेवं वचोद्विज । सर्वैर्भवद्भिः कर्तव्यो यज्ञो मे सफलो महान्

અતએવ, હે દ્વિજ! ફરી આવા વચનો ન બોલ. તમારે સૌએ મળીને મારો આ મહાન યજ્ઞ કરવો જ જોઈએ; તે નિશ્ચયે ફળદાયી થશે.

Verse 30

एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य दधीचिर्वाक्यमब्रवीत्

તેના વચન સાંભળી દધીચિએ ઉત્તરરૂપે કહ્યું.

Verse 31

दधीचिरुवाच । सर्वेषामृषिवर्याणां सुराणां भावितात्मनाम् । अनयोऽयं महाञ्जातो विना तेन महात्मना

દધીચિ બોલ્યા—સર્વ શ્રેષ્ઠ ઋષિઓ અને ભાવિતાત્મા દેવતાઓમાં આ મહા અનર્થ ઊભો થયો છે, તે મહાત્મા વિના.

Verse 32

विनाशोऽपि महान्सद्योह्यत्रत्यानां भविष्यति । एवमुक्त्वा दधीचोऽसावेक एव विनिर्गतः

“નિશ્ચયે અહીં ઉપસ્થિત લોકોને તત્કાળ મહાવિનાશ આવશે.” એમ કહી દધીચિ મુનિ એકલા જ પ્રસ્થાન કર્યા.

Verse 33

यज्ञवाटाच्च दक्षस्य त्वरितः स्वाश्रमं ययौ । मुनौ विनिर्गते दक्षः प्रहसन्निदमब्रवीत्

દક્ષના યજ્ઞવાટમાંથી તે ત્વરિત પોતાના આશ્રમમાં ગયો. મુનિ નીકળી ગયા પછી દક્ષ હસતાં હસતાં આ વચન બોલ્યો.

Verse 34

गतः शिवप्रियो वीरो दधीचिर्नाम नामतः । आविष्टचित्ता मंदाश्च मिथ्यावादरताः खलाः

“શિવપ્રિય, નામથી પ્રસિદ્ધ એવો વીર દધીચિ તો ચાલ્યો ગયો; પરંતુ આ ખલ—મંદબુદ્ધિ, ચિત્તે આવિષ્ટ અને મિથ્યાવચનમાં રત—અહીં જ રહ્યા.”

Verse 35

वेदबाह्य दुराचारास्त्याज्यास्ते ह्यत्र कर्मणि । वेदवादरता यूयं सर्वे विष्णुपुरोगमाः

“વેદબાહ્ય અને દુર્વર્તનવાળા લોકોને આ કર્મમાં ત્યજી દેવા જોઈએ. તમે બધા વેદવાદમાં રત—વિષ્ણુને પુરોગામી માનનારા છો.”

Verse 36

यज्ञं मे सफलं विप्राः कुर्वंतु ह्यचिरादिव । तदा ते देवयजनं चक्रुः सर्वे सहर्षयः

“હે વિપ્રો, ત્વરિત મારા યજ્ઞને સફળ કરો.” ત્યારે ઋષિઓ સાથે સૌએ દેવયજન (દેવપૂજન) કર્યું.

Verse 37

एतस्मिन्नंतरे तत्र पर्वते गंधमादने । धारागृहे विमानेन सखीभिः परिवारिता

એ દરમિયાન ત્યાં ગંધમાદન પર્વત પર, ધારાગૃહમાં, સખીઓથી પરિઘેરાયેલી તે દિવ્ય વિમાનમાં આવી પહોંચી।

Verse 38

दाक्षायणी महादेवी चकार विविधास्तदा । क्रीडा विमानमध्यस्ता कन्दुकाद्याः सहस्रशः

ત્યારે દાક્ષાયણી મહાદેવી વિમાનની અંદર આસન લઈને અનેક પ્રકારની ક્રીડાઓ કરી—કંદુક (ગेंद) વગેરે સહસ્ર રમતો।

Verse 39

क्रीडासक्ता तदा देवी ददर्शाथ महासती । यज्ञं प्रयांतं सोमं च रोहिण्या सहितं प्रभुम्

ક્રીડામાં આસક્ત મહાસતી દેવીએ ત્યારે રોહિણી સહિત પ્રભુ સોમ (ચંદ્ર)ને યજ્ઞ તરફ જતા જોયા।

Verse 40

क्व गमिष्यति चंद्रोऽयं विजये पृच्छ सत्वरम् । तयोक्ता विजया देवी तं पप्रच्छ यथोचितम्

દેવીએ કહ્યું—“આ ચંદ્ર ક્યાં જાય છે? વિજયે, તાત્કાળ પૂછ.” એમ કહ્યે પછી દેવી વિજયાએ યથોચિત રીતે તેને પ્રશ્ન કર્યો।

Verse 41

कथितं तेन तत्सर्वं दक्षस्यैव मखादिकम् । तच्छ्रुत्वा त्वरिता देवी विजया जातसंभ्रमा । कथयामास तत्सर्वं यदुक्तं शशिना भृशम्

તેણે દક્ષના યજ્ઞ વગેરેનો સર્વ વર્ણન કહી દીધો. તે સાંભળી દેવી વિજયા ત્વરિત અને વ્યાકુલ બની, ચંદ્રે જે કહ્યું તે બધું સંપૂર્ણ રીતે વિગતે કહી સંભળાવ્યું।

Verse 42

विमृश्य कारणं देवी किमाह्वानं करोति न । दक्षः पिता मे माता च विस्मृता मां कुतोऽधुना

કારણનું વિચાર કરીને દેવી મનમાં બોલી— “તે મને આમંત્રણ કેમ નથી મોકલતો? દક્ષ મારા પિતા અને માતા પણ; શું તેમણે મને ભૂલી ગયા? હવે એવું કેવી રીતે બને?”

Verse 43

पृच्छामि शंकरं चाद्य कारणं कृतनिश्चया । स्थापयित्वा सखीस्तत्र आगता शंकरं प्रति

દૃઢ નિશ્ચય કરીને તેણીએ કહ્યું— “આજે હું શંકરને કારણ પુછીશ.” ત્યાં સખીઓને રાખીને તે શંકર તરફ ગઈ.

Verse 44

ददर्शतं सभामध्ये त्रिलोचनमवस्थितम् । गणैः परिवृतं सर्वैश्चंडमुंडादिभिस्तदा

તેણે સભામધ્યે ત્રિલોચન પ્રભુને વિરાજમાન જોયા; ત્યારે ચંડ-મુંડ આદિ સર્વ ગણોથી તેઓ ચારે તરફથી ઘેરાયેલા હતા.

Verse 45

बाणो भृंगिस्तथा नंदी शैलादो हि महातपाः । महाकालो महाचंडो महामुंडो महाशिराः

ત્યાં બાણ, ભૃંગી અને નંદી હતા; તેમજ મહાતપસ્વી શૈલાદ પણ હતો. મહાકાલ, મહાચંડ, મહામુંડ અને મહાશિરા પણ હાજર હતા.

Verse 46

धूम्राक्षो धूम्रकेतुश्च धूम्रपादस्तथैव च । एते चान्ये च बहवो गणा रुद्रानुवर्तिनः

ધૂમ્રાક્ષ, ધૂમ્રકેતુ અને ધૂમ્રપાદ પણ હતા. આ અને અન્ય અનેક ગણો રુદ્રના અનુગામી હતા.

Verse 47

केचिद्भयानका रौद्राः कबंधाश्च तथा परे । विलोचनाश्च केचिच्च वक्षोहीनास्तथा परे

કેટલાંક ભયાનક અને રૌદ્ર હતા, તો કેટલાંક માત્ર ધડ (કબંધ)રૂપ હતા. કેટલાંકના નેત્રો વિચિત્ર હતા અને કેટલાંક ફરી વક્ષસ્થળ વિનાના હતા.

Verse 48

एवंभूताश्च शतशः सर्वे ते कृत्तिवाससः । जटाकलापसंभूषाः सर्वे रुद्राक्षभूषणाः

આ રીતે સૈકડો સંખ્યામાં તેઓ બધા—ચર્મવસ્ત્રધારી, જટાકલાપથી શોભિત, અને સર્વે રુદ્રાક્ષમાળાથી અલંકૃત હતા.

Verse 49

जितेंद्रिया वीतरागाः सर्वे विषयवैरिणः । एभिः सर्वैः परिवृतः शंकरो लोकशंकरः । दृष्टस्तया उपाविष्ट आसने परामाद्भुते

તેઓ બધા જિતેન્દ્રિય, વીતરાગ અને વિષયોના વૈરી હતા. એ સૌથી પરિભ્રમિત લોકમંગલકારી શંકરને તેણીએ પરમ અદ્ભુત આસન પર ઉપવિષ્ટ જોયા.

Verse 50

आक्षिप्तचित्ता सहसा जगाम शिवसंनिधिम् । शिवेन स्थापिता स्वांके प्रीतियुक्तेन वल्लभा

ચિત્ત અચાનક ઉથલપાથલ થતાં તે સહસાઈ શિવસન્નિધિ ગઈ. પ્રીતિયુક્ત શિવે પોતાની વલ્લભાને સ્નેહથી પોતાના અંકમાં બેસાડી.

Verse 51

प्रेम्णोदिता वचोभिः सा बहुमानपुरःसरम् । किमागमनकार्यंमे वद शीघ्रं सुमध्यमे

પ્રેમથી પ્રેરિત થઈ તેણીએ આદરપૂર્વક કહ્યું—“હે સુમધ્યમે! શીઘ્ર કહો, મારા આગમનનું કાર્ય શું છે?”

Verse 52

एवमुक्ता तदा तेन उवाचासितलोचना

તેના દ્વારા એમ કહ્યા પછી ત્યારે શ્યામલોચના દેવીએ ઉત્તર આપ્યો.

Verse 53

सत्युवाच । पितुर्मम महायज्ञे कस्मात्तव न रोचते । गमनं देवदेवश तत्सर्वं कथय प्रभो

સતીએ કહ્યું—મારા પિતાના મહાયજ્ઞમાં તમારું જવું તમને કેમ ન ગમે છે, હે દેવદેવેશ? પ્રભુ, બધું કહો.

Verse 54

सुहृदामेष वै धर्मः सुहृद्भिः सह संगतिम् । कुर्वंति यन्महादेव सुहृदां प्रीतिवर्धिनीम्

હે મહાદેવ, સુહૃદોનો આ જ ધર્મ છે—સુહૃદો સાથે સંગતિ કરવી, જેથી પરસ્પર પ્રીતિ વધે.

Verse 55

तसमात्सर्वप्रयत्नेन अनाहूतोऽपि गच्छ भोः । यज्ञवाटं पितुर्मेऽद्य वचनान्मे सदाशिव

અતએવ, હે સદાશિવ, મારા વચનથી આજે મારા પિતાના યજ્ઞવાટમાં સર્વ પ્રયત્નથી જાઓ—ન બોલાવ્યા હોવા છતાં.

Verse 56

तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा ब भाषे सूनृतं वचः । त्वया भद्रे न गंतव्यं दक्षस्य यजनं प्रति

તેણીના વચન સાંભળી તેમણે મૃદુ અને સત્ય વાણીમાં કહ્યું—હે ભદ્રે, તારે દક્ષના યજ્ઞમાં જવું ન જોઈએ.

Verse 57

तस्य ये मानिनः सर्वे ससुरासुकिंनराः । ते स्रेव यजनं प्राप्ताः पितुस्तव न संशयः

જેનાં પર તે માન આપે છે—દેવો અને કિન્નરો સહિત—તે બધા નિશ્ચયે તારા પિતાના યજ્ઞમાં પહોંચ્યા છે; તેમાં શંકા નથી।

Verse 58

अनाहूताश्च ये सुभ्रु गच्छंति परमन्दिरम् । अपमानं प्राप्नुवन्ति मरणादधिकं ततः

હે સુભ્રૂ, જે આમંત્રણ વિના પરના ઉત્તમ ગૃહમાં જાય છે, તેઓ અપમાન પામે છે; તે તો મૃત્યુ કરતાં પણ વધુ દુઃખદ છે।

Verse 59

परेषां मंदिरं प्राप्त इंद्रोपि लघुतां व्रजेत् । तस्मात्त्वाया न गंतव्यं दक्षस्य यजनं शुभे

પરના મંદિરમાં પ્રવેશ કરતાં ઇન્દ્ર પણ લઘુ બની શકે. તેથી હે શુભે, તારે દક્ષના યજ્ઞમાં ન જવું.

Verse 60

एवमुक्ता सती तेन महेशेन महात्मना । उवाच रोषसंयुक्तं वाक्यं वाक्यविदां वरा

મહાત્મા મહેશએ એમ કહ્યે પછી, વાણીમાં નિપુણા સતી ક્રોધથી ભરેલા વચનો બોલી.

Verse 61

यज्ञो हि सत्यं लोके त्वं स त्वं देववरेश्वर । अनाहूतोऽसि तेनाद्य पित्रा मे दृष्टचारिणा । तत्सर्वं ज्ञातुमिच्छामि तस्य भावं दुरात्मनः

લોકમાં યજ્ઞને સત્યસ્વરૂપ પવિત્ર કર્મ માનવામાં આવે છે, અને હે દેવવરેેશ્વર, તે સત્ય તો તમે જ છો. છતાં આજે મારા કૂટિલ આચરણવાળા પિતાએ તમને આમંત્રણ આપ્યું નથી. હું બધું જાણવા ઈચ્છું છું—એ દુરાત્માનો ભાવ શું છે?

Verse 62

तस्माच्चाद्यैव गच्छामि यज्ञवाडं पितुर्म्मम । अनुज्ञां देहि मे नाथ देवदेव जगत्पते

અતએવ હું આજે જ મારા પિતાના યજ્ઞમંડપમાં જઈશ. હે નાથ, હે દેવદેવ, હે જગત્પતે—મને અનુમતિ આપો.

Verse 63

इत्युक्तो भगवान्रुद्रस्तया देव्या शिवः स्वयम् । विज्ञाताखिलदृग्द्रष्टा भगवान्भूतभावनः

દેવીએ એમ કહ્યે ત્યારે સ્વયં ભગવાન રુદ્ર—શિવ—સર્વજ્ઞ, સર્વદ્રષ્ટા અને ભૂતભાવન પ્રભુ, બધું જ સમજી ગયા.

Verse 64

स तामुवाच देवेशो महेशः सर्वसिद्धिदः । गच्छ देवि त्वरायुक्ता वचनान्मम सुव्रते

ત્યારે દેવેશ મહેશ, સર્વસિદ્ધિદાતા, તેણીને કહ્યું—‘હે દેવી, હે સુવ્રતે, મારા વચન અનુસાર ત્વરાથી જા.’

Verse 65

एतं नंदिनमारुह्य नानाविधगणान्विता । गणाः षष्टिसहस्राणि जग्मूरौद्राः शिवज्ञया

નંદી પર આરોહણ કરીને, નાનાવિધ ગણો સાથે, શિવની આજ્ઞાથી સાઠ હજાર ઉગ્ર (રૌદ્ર) ગણો પ્રસ્થાન કર્યા.

Verse 66

तैर्गणैः संवृता देवी जगाम पितृमंदिरम् । निरीक्ष्य तद्बलं सर्वं महादेवोतिविस्मितः

તે ગણોથી ઘેરાયેલી દેવી પિતૃમંદિરે ગઈ. તે સમગ્ર બળ જોઈ મહાદેવ અત્યંત વિસ્મિત થયા.

Verse 67

भूषणानि महार्हाणि तेभ्यो देव्यै परंतपः । प्रेषयामास चाव्यग्रो महादेवोऽनु पृष्ठतः

ત્યારે પરંતપ શ્રીમહાદેવે વિલંબ વિના દેવી માટે અતિ મૂલ્યવાન ભૂષણો પાછળથી મોકલ્યાં।

Verse 68

देव्या गतं वै स्वपितुर्गृहं तदा विमृश्य सर्वं भगवान्महेशः । दाक्षायणी पित्रवमानिता सती न यास्यतीति स्वपुरं पुनर्जगौ

દેવી જ્યારે પોતાના પિતાના ગૃહે ગઈ, ત્યારે ભગવાન મહેશે સર્વ વિચાર્યું. પિતાથી અપમાનિત દાક્ષાયણી સતી હવે પાછી નહીં આવે એમ નક્કી કરીને તેઓ ફરી પોતાના ધામે પરત ગયા।