Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 47
Devanagari script
रुदन्तीं भगवन्नेतां त्राह्युत्तिष्ठेति सर्वतः । तासां तदाकर्ण्य वचो मुनिर्भद्रतपोनिधिः
Transliteration
rudantīṃ bhagavannetāṃ trāhyuttiṣṭheti sarvataḥ | tāsāṃ tadākarṇya vaco munirbhadrataponidhiḥ
Translation
તેઓ સર્વ તરફથી વિનંતી કરવા લાગ્યા—“ભગવન, આ રડે છે, તેને બચાવો; તરત ઊઠો!” તેમનું વચન સાંભળી તે મુનિ—શુભ તપોનિધિ—(ક્રિયામાં પ્રવૃત્ત થયો)।
Word by Word
रुदन्तीम्crying
रुदन्तीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootरुद् (धातु) + शतृ (वर्तमान-कृदन्त)
Formवर्तमानकाले कर्तरि कृदन्त (Present Active Participle/शतृ), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘एताम्’ इत्यस्य विशेषणम्
भगवन्O Lord/Venerable one
भगवन्:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
एताम्this (girl)
एताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
त्राहिprotect (her)!
त्राहि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootत्रा (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
उत्तिष्ठrise up!
उत्तिष्ठ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootउत् + स्था (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
इतिthus
इति:
Discourse marker (इति-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय (उद्धरण/वाक्य-समाप्ति सूचक)
सर्वतःfrom all sides
सर्वतः:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः (अव्यय; सर्व-प्रभव)
Formअव्यय (देश/परितः सूचक)
तासाम्of them (the women)
तासाम्:
Shashthi-sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘वचः’ इत्यस्य विशेषणम्
आकर्ण्यhaving heard
आकर्ण्य:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootआ + कर्ण्/कृ (धातु: कर्ण् ‘to hear’) + ल्यप् (अव्यय-कृदन्त)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive)
वचःwords/speech
वचः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
मुनिःthe sage
मुनिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भद्रतपोनिधिःthe auspicious treasure of austerity (epithet of the sage)
भद्रतपोनिधिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभद्र + तपस् + निधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (‘भद्रं तपः यस्य’/‘तपसां निधिः’ भावः) — प्रशस्त-तपः-निधिः (epithet)
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced—Māheśvarakhaṇḍa narrative frame)
Visual Art Cues
Scene: Companions surround the sage, pleading from all sides: ‘Save her, she is crying—rise!’ The sage, austere and radiant, turns from stillness to action.
Characters & Entities
M
Muni (sage)FAQs
Austerity and spiritual authority are meant for protection of beings; the righteous are invoked to rise and defend dharma.
No explicit tīrtha is named in this verse.
None; it depicts an urgent appeal for protection.