Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 10
Devanagari script
उलूक उवाच । मयि जीवति मित्रे मे भवान्मरणमेति च । अद्यप्रभृति कस्तर्हि हृदा मम लभिष्यति
Transliteration
ulūka uvāca | mayi jīvati mitre me bhavānmaraṇameti ca | adyaprabhṛti kastarhi hṛdā mama labhiṣyati
Translation
ઉલૂક બોલ્યો—હું, તારો મિત્ર, જીવતો હોઉં ત્યારે તું મૃત્યુને પામવા જઈ રહ્યો છે! આજથી પછી મારા હૃદયને સાચો સાથી કોણ મળશે?
Word by Word
उलूकःthe owl (Ulūka)
उलूकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootउलूक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
मयिin me / while I
मयि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
जीवतिis living
जीवति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootजीव् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
मित्रे(as) a friend / in friendship
मित्रे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
मेmy / to me
मे:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन (enclitic)
भवान्you (honorific)
भवान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभवत् (प्रातिपदिक/सर्वनाम-शब्द)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; आदरार्थ-प्रयोग
मरणम्death
मरणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
एतिgoes to / meets
एति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootइ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक-अव्यय (conjunction)
अद्यtoday
अद्य:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
प्रभृतिfrom (now) onward
प्रभृति:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootप्रभृति (अव्यय)
Formअव्यय; आरम्भ-पर्यन्तार्थक (from/since)
कःwho
कः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
तर्हिthen
तर्हि:
Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतर्हि (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तर/तदानीं-अर्थे (then)
हृदाwith (his) heart
हृदा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootहृद् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
ममmy
मम:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
लभिष्यतिwill obtain / will win
लभिष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
Speaker
Ulūka
Visual Art Cues
Scene: A sorrowful bird-friend (Ulūka) laments to a companion about impending death; the setting is a forest hermitage edge, with the king’s fate implied in the background.
Characters & Entities
U
UlūkaI
IndradyumnaFAQs
Human (and creaturely) bonds are sacred; dharma is lived through loyalty, care, and the refusal to abandon a friend.
No tīrtha is directly mentioned in this verse.
No explicit rite is prescribed; the verse is an emotional appeal grounded in friendship-dharma.