Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 43
Devanagari script
पपात रक्तं तद्भस्म यत्र येषां च मर्म च । केवलं चैव पांडूनां कृपद्रोण्योश्च नास्पृशत
Transliteration
papāta raktaṃ tadbhasma yatra yeṣāṃ ca marma ca | kevalaṃ caiva pāṃḍūnāṃ kṛpadroṇyośca nāspṛśata
Translation
જેનાં જ્યાં જ્યાં મર્મસ્થાન હતું ત્યાં જ તે રક્તવર્ણ ભસ્મ પડ્યું. પરંતુ પાંડવોને તે જરા પણ સ્પર્શ્યું નહીં; કૃપ અને દ્રોણને પણ નહીં.
Word by Word
पपातfell
पपात:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
रक्तम्blood
रक्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरक्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (demonstrative)
भस्मash
भस्म:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभस्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-सम्बन्ध (relative adverb: 'where')
येषाम्of whom/whose
येषाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (सामान्यतः), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction: 'and')
मर्मvital spot
मर्म:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
केवलम्only
केवलम्:
Sambandha (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootकेवल (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावेन प्रयुक्तम्; क्रियाविशेषण (adverb: 'only/merely')
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (particle of emphasis: 'indeed/just')
पाण्डूनाम्of the Pāṇḍavas
पाण्डूनाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपाण्डु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन
कृपद्रोण्योःof Kṛpa and Droṇa
कृपद्रोण्योः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकृप (प्रातिपदिक) + द्रोणि/द्रोण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), द्विवचन; समासः—कृपश्च द्रोणश्च (इतरेतर-द्वन्द्व)
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
नnot
न:
Sambandha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
अस्पृशतtouched
अस्पृशत:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्पृश् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating (deduced)
Visual Art Cues
Scene: Red ash falls exactly on the marma points of many, yet visibly avoids the Pāṇḍavas, and also Kṛpa and Droṇa—creating a striking negative space around them.
Characters & Entities
P
PāṇḍavasK
KṛpaD
DroṇaFAQs
Protection and downfall are not random; the Purāṇic worldview frames events as governed by dharma, merit, and divine ordinance.
No tīrtha is mentioned; this is a narrative omen within the war-context episode.
None.