Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 2

Devanagari script

योद्धुमागत्य संतस्थुः कुरुक्षेत्रं महारथाः । कौरवाश्चापि संतस्धुर्दुर्योधनपुरोगमाः

Transliteration

yoddhumāgatya saṃtasthuḥ kurukṣetraṃ mahārathāḥ | kauravāścāpi saṃtasdhurduryodhanapurogamāḥ

Translation

યુદ્ધ કરવા આવેલા મહારથીઓ કુરુક્ષેત્રમાં આવીને સ્થિર થયા. દુર્યોધનના નેતૃત્વમાં કૌરવો પણ પોતાના સ્થાનો પર ગોઠવાયા.

Word by Word

• योद्धुम्: to fight
• योद्धुम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: युध् (धातु)
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्तम् (infinitive), क्रियार्थम् (purpose)

• आगत्य: having come
• आगत्य: Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: आ-गम् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्तम् (gerund), पूर्वक्रिया (having come)

• संतस्थुः: stood/assembled
• संतस्थुः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-स्था (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन (3rd person plural)

• कुरुक्षेत्रम्: Kurukṣetra (battlefield)
• कुरुक्षेत्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कुरुक्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Accusative singular); समासः—कुरूणां क्षेत्रम् (षष्ठी-तत्पुरुष)

• महारथाः: great chariot-warriors
• महारथाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महा + रथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (Nominative plural); समासः—महान् रथः यस्य (महान् रथी)

• कौरवाः: the Kauravas
• कौरवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कौरव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (Nominative plural)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अपेक्षाबोधक अव्यय (also/even)

• संतस्थुः: stood/assembled
• संतस्थुः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-स्था (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन (3rd person plural)

• दुर्योधनपुरोगमाः: led by Duryodhana
• दुर्योधनपुरोगमाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: दुर्योधन + पुरोगम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (Nominative plural); बहुव्रीहिः—दुर्योधनः पुरोगमः येषाम् (having Duryodhana as leader)

Speaker

Sūta (contextual continuation)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kurukṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Vast plain of Kurukṣetra at dawn; two armies in ordered vyūhas; banners, conches, chariots; Duryodhana at the Kaurava front; dust haze and anticipatory stillness before the first clash.

Characters & Entities

• Kurukṣetra
• Mahāratha
• Kaurava
• Duryodhana

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When dharma is contested, the field of action becomes a proving-ground where intention and leadership shape destiny.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kurukṣetra is referenced as the battlefield; this verse does not explicitly state tīrtha-phalāśruti.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a martial and situational description.