Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 32
Devanagari script
इत्युक्ते वचने पार्थ तीर्थराजेन भारत । सर्वे नोचुः किंचनापि किं ब्रह्मा वक्ष्यतीति यत्
Transliteration
ityukte vacane pārtha tīrtharājena bhārata | sarve nocuḥ kiṃcanāpi kiṃ brahmā vakṣyatīti yat
Translation
તીર્થરાજે આ વચન કહ્યાં ત્યારે, હે પાર્થ—હે ભારત—તેમમાંથી કોઈએ કશું કહ્યું નહીં; મનમાં ‘બ્રહ્મા શું કહેશે?’ એમ વિચારતા રહ્યા.
Word by Word
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotative/इति)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण-समाप्ति/वाक्य-परिसमाप्ति सूचक
उक्तेwhen (it was) spoken
उक्ते:
Adhikarana (Locative absolute/सप्तमी)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन — Locative absolute with वचने: ‘when (it was) said’
वचनेin the statement/words
वचने:
Adhikarana (Locative absolute/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन — Neuter, Locative, Singular (सप्तमी-सम्बन्ध)
पार्थO Pārtha
पार्थ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपार्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन — Vocative, Singular
तीर्थ-राजेनby the king of tīrthas
तीर्थ-राजेन:
Karana (Agent in passive/करण)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक) + राजन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: तीर्थाणां राजा); पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Instrumental, Singular
भारतO Bhārata
भारत:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभारत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन — Vocative, Singular
सर्वेall (of them)
सर्वे:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — Masculine, Nominative, Plural
नnot
न:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध-निपात
ऊचुःsaid/spoke
ऊचुः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन — 3rd person plural
किंचनanything
किंचन:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिंचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Neuter, Accusative, Singular
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (even)
किम्what
किम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Neuter, Accusative, Singular (interrogative)
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Nominative, Singular
वक्ष्यतिwill say
वक्ष्यति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलृट्-लकार (simple future), प्रथमपुरुष, एकवचन — 3rd person singular
इति(thinking) ‘thus’
इति:
Sambandha (Quotative/इति)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इति-उद्धरणचिह्न
यत्because/that
यत्:
Hetu (Reason/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्यय-प्रयोग; सम्बन्धबोधक (yad = because/that) — here: ‘because/that (they wondered)’
Speaker
Narrator (within the Nārada-framed account)
Characters & Entities
T
TīrtharājaB
BrahmāP
Pārtha (Arjuna epithet used as address)B
Bhārata (epic-style address)FAQs
Spiritual hierarchies are confirmed through dhārmic deliberation—final endorsement is sought from Brahmā after the tīrtha’s claim.
Mahīsāgara-saṅgama as Tīrtharāja, whose declaration silences the assembly.
None; the verse depicts the assembly’s pause awaiting Brahmā’s response.