Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 14

Devanagari script

अनुक्रमान्नरो येषां साधनाद्योगमश्नुते । अहिंसा सत्यमस्तेयं ब्रह्मचर्यापरिग्रहौ

Transliteration

anukramānnaro yeṣāṃ sādhanādyogamaśnute | ahiṃsā satyamasteyaṃ brahmacaryāparigrahau

Translation

આ સાધનોને ક્રમથી આચરવાથી મનુષ્ય યોગને પ્રાપ્ત કરે છે. તે છે—અહિંસા, સત્ય, અસ્તેય, બ્રહ્મચર્ય અને અપરિગ્રહ.

Word by Word

• अनुक्रमात्: from (due to) sequence/gradual order
• अनुक्रमात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: अनुक्रम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन; हेतौ/कारणार्थे (cause/source)

• नरः: a man/person
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• येषाम्: of whom
• येषाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन; सम्बन्धे (of whom/whose)

• साधनात्: from practice/means
• साधनात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: साधन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन; हेतौ (from practice/means)

• योगम्: yoga
• योगम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: योग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन

• अश्नुते: attains
• अश्नुते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अश् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद

• अहिंसा: non-violence
• अहिंसा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अहिंसा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• सत्यम्: truthfulness
• सत्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• अस्तेयम्: non-stealing
• अस्तेयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्तेय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• ब्रह्मचर्य: celibacy/chastity
• ब्रह्मचर्य: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मचर्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; (समुच्चयार्थे द्वन्द्वस्य अङ्गम्)

• अपरिग्रहौ: non-possessiveness (and)
• अपरिग्रहौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अपरिग्रह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), द्विवचन; ब्रह्मचर्य-अपरिग्रहयोः समाहार-द्वन्द्वार्थे (dual listing)

Speaker

Nārada (continuing instruction)

Visual Art Cues

Scene: A serene teacher (ṛṣi/ācārya) instructs a seated disciple on the five yamas, with symbolic emblems: a cow and deer unharmed (ahiṃsā), a straight lamp-flame (satya), an untouched pot of coins (asteya), a closed lotus bud (brahmacarya), and a small bundle of belongings (aparigraha).

Characters & Entities

• Nārada
• Yoga
• Ahiṃsā
• Satya
• Asteya
• Brahmacarya
• Aparigraha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Yoga is grounded in dharma: moral restraints are not optional but the doorway through which higher yogic states become possible.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

None; the verse focuses on universal yamas rather than a location.

What ritualistic prescription is mentioned?

Practice the five yamas in proper sequence as the foundational discipline for yoga.