Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 61
Devanagari script
कौथुम उवाच । एवं ते वदमानस्य आयुर्भवतु ब्रह्मणः । साध्वी बुद्धिरियं तेऽस्तु कुतो नाध्येष्यतः परम्
Transliteration
kauthuma uvāca | evaṃ te vadamānasya āyurbhavatu brahmaṇaḥ | sādhvī buddhiriyaṃ te'stu kuto nādhyeṣyataḥ param
Translation
કૌથુમ બોલ્યો— “આ રીતે બોલનાર તને બ્રહ્માનું આયુષ્ય મળે. તારી આ બુદ્ધિ સાધ્વી રહે; તો પછી તું ઉચ્ચ અધ્યયન કેમ ન કરશે?”
Word by Word
कौथुमःKauthuma
कौथुमः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootकौथुम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Speech act/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
एवम्thus
एवम्:
Sambandha (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण) — thus/in this manner
तेof you/your
ते:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (एन्क्लिटिक)
वदमानस्यof (you) speaking
वदमानस्य:
Sambandha (Genitive absolute-like/सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त (present active participle), पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; ‘speaking’
आयुःlife-span
आयुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootआयुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
भवतुmay it be
भवतु:
Kriya (Blessing/आशीर्वाद)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative/benedictive sense), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
ब्रह्मणःof Brahmā
ब्रह्मणः:
Sambandha (Standard of comparison/possessor)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
साध्वीgood, virtuous
साध्वी:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसाध्वी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
बुद्धिःintelligence
बुद्धिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबुद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
इयम्this
इयम्:
Visheshana (Demonstrative/विशेषण)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
तेof you/your
ते:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (एन्क्लिटिक)
अस्तुmay it be
अस्तु:
Kriya (Blessing/आशीर्वाद)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative/benedictive sense), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
कुतःhow/whence
कुतः:
Prashna (Interrogative/प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकुतः (अव्यय)
Formअव्यय (प्रश्नार्थक) — whence?/how?
नnot
न:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय (निषेध) — not
अध्येष्यतःyou two will study
अध्येष्यतः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअधि + इ (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), मध्यमपुरुष (2nd), द्विवचन; परस्मैपद
परम्further/anything beyond
परम्:
Karma/Avyaya-bhava (Extent/परिमाण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (as adverb: further)
Speaker
Kauthuma
Visual Art Cues
Scene: Kauthuma, a venerable sage/elder, raises his hand in blessing toward the boy who spoke wisely; the father stands humbled; manuscripts and simple offerings remain in view.
Characters & Entities
K
KauthumaB
BrahmāFAQs
Right intention and noble intellect deserve blessing; true wisdom naturally seeks higher understanding.
No tīrtha is mentioned in this verse.
None; it is a blessing and affirmation within a dialogue.