Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 164

Devanagari script

अर्चयित्वा च तं देवं योगसिद्धि मवाप्नुयात् । पशूनामृद्धिमाप्नोति गोशरण्यो ह्यसौ प्रभुः

Transliteration

arcayitvā ca taṃ devaṃ yogasiddhi mavāpnuyāt | paśūnāmṛddhimāpnoti gośaraṇyo hyasau prabhuḥ

Translation

તે દેવનું અર્ચન કરવાથી યોગસિદ્ધિ પ્રાપ્ત થાય છે અને પશુધનની વૃદ્ધિ-સમૃદ્ધિ પણ મળે છે, કારણ કે તે પ્રભુ ગૌઓના શરણદાતા છે.

Word by Word

• अर्चयित्वा: having worshipped
• अर्चयित्वा: Kriya-viseshana (Adverbial)
• Type: Verb
• Root: अर्च् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund), causative/णिच्-भावः ‘having worshipped’

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• तं: that
• तं: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• देवं: deity/god
• देवं: Karma (Apposition to object)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• योगसिद्धिम्: success in yoga
• योगसिद्धिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: योग + सिद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—योगस्य सिद्धिः (षष्ठी-तत्पुरुषः)

• अवाप्नुयात्: may obtain
• अवाप्नुयात्: Kriya (Action)
• Type: Verb
• Root: आप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; उपसर्गः—अव

• पशूनाम्: of cattle/animals
• पशूनाम्: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: पशु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

• ऋद्धिम्: prosperity/increase
• ऋद्धिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ऋद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• आप्नोति: attains
• आप्नोति: Kriya (Action)
• Type: Verb
• Root: आप् (धातु)
• Form: लट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• गोशरण्यः: protector/refuge of cows
• गोशरण्यः: Karta (Subject qualifier)
• Type: Adjective
• Root: गो + शरण्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—गवां शरण्यः (षष्ठी-तत्पुरुषः)

• हि: indeed
• हि: Sambandha (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निश्चयार्थक-अव्यय (indeed)

• असौ: that (he)
• असौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: असद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; दूरवाचक-सर्वनाम

• प्रभुः: the Lord/master
• प्रभुः: Karta (Apposition)
• Type: Noun
• Root: प्रभु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Nārada

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Bahūdaka (associated worship)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A devotee offers flowers and lamp to the presiding Lord near the kund; nearby, cows rest peacefully under a sacred tree, signifying Gośaraṇya; a subtle aura indicates yogic siddhi bestowed.

Characters & Entities

• The Deity (Bālāditya/Prabhu, contextually)
• Cows (go)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True worship yields both inner attainment (yoga-siddhi) and outer welfare (prosperity), aligning spirituality with dharmic livelihood.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The benefits are stated within the Bahūdaka tīrtha and its installed deity’s māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

Worship (arcana/pūjā) of the deity associated with the tīrtha.