Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 86
Devanagari script
स्वभावतो रोहति धान्यजातं स्वभावतो वर्षशीतातपत्वम् । स्वभावतः संस्थिता मेदिनी च स्वभावतः सरितः संस्रवंति
Transliteration
svabhāvato rohati dhānyajātaṃ svabhāvato varṣaśītātapatvam | svabhāvataḥ saṃsthitā medinī ca svabhāvataḥ saritaḥ saṃsravaṃti
Translation
સ્વભાવથી જ ધાન્યવર્ગ ઉગે છે; સ્વભાવથી જ વરસાદ, ઠંડી અને તાપ થાય છે. સ્વભાવથી જ ધરતી સ્થિર રહે છે અને સ્વભાવથી જ નદીઓ વહે છે.
Word by Word
स्वभावतःby nature
स्वभावतः:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्वभाव (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय
रोहतिgrows
रोहति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√रुह् (धातु)
Formलट्-लकार, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
धान्यजातम्the crop/grain-produce
धान्यजातम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधान्य + जात (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष (धान्यं जातम्)
स्वभावतःby nature
स्वभावतः:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्वभाव (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय
वर्षशीतातपत्वम्the state of rain, cold, and heat
वर्षशीतातपत्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवर्ष + शीत + आतप + त्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; समाहार-द्वन्द्व (वर्षं च शीतं च आतपश्च) + त्व-प्रत्यय (abstract)
स्वभावतःby nature
स्वभावतः:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्वभाव (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय
संस्थिताstanding/established
संस्थिता:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसंस्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक; सम् + √स्था (धातु) + क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त, विशेषण (मेदिनी इति)
मेदिनीthe earth
मेदिनी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमेदिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात
स्वभावतःby nature
स्वभावतः:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्वभाव (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय
सरितःrivers
सरितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसरित् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन
संस्रवन्तिflow forth
संस्रवन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + √स्रु (धातु)
Formलट्-लकार, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
Speaker
Unspecified in snippet
Visual Art Cues
Scene: A grounded landscape: ripening grain, alternating symbols of rain/cold/heat, a steady earth-mass, and a river streaming toward a distant shrine; the teaching overlays the scene as a unifying principle of svabhāva.
Characters & Entities
M
Medinī (Earth)R
RiversFAQs
It invites reflection on the self-consistent order of nature, often used to argue about causation, agency, and right understanding.
None is specified.
None.