Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 19

Devanagari script

ततस्तस्य पिता पार्थ कांदिशीको महेश्वरम् । जगाम शरणं देवं त्राहित्राहि महेश्वर

Transliteration

tatastasya pitā pārtha kāṃdiśīko maheśvaram | jagāma śaraṇaṃ devaṃ trāhitrāhi maheśvara

Translation

પછી, હે પાર્થ, તેનો પિતા કાંડિશીક દેવ મહેશ્વરની શરણમાં ગયો અને આર્તપણે બોલ્યો—“ત્રાહિ ત્રાહિ, હે મહેશ્વર!”

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Sambandha (Sequence marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय; तद्-तसिल्)
• Form: अव्ययम् (adverb)

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (6th/Genitive), एकवचनम्; सर्वनाम

• पिता: father
• पिता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), एकवचनम्

• पार्थ: O Pārtha (O son of Pṛthā)
• पार्थ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: पार्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्

• कांदिशीकः: Kāṃdiśīka (name)
• कांदिशीकः: Karta (Apposition to pitā/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कांदिशीक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), एकवचनम्; विशेष-नाम (proper name)

• महेश्वरम्: Maheśvara (Śiva)
• महेश्वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महेश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (2nd/Accusative), एकवचनम्

• जगाम: went
• जगाम: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्

• शरणम्: for refuge
• शरणम्: Gati/Karma (Goal as object/गति-लक्ष्य)
• Type: Noun
• Root: शरण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (2nd/Accusative), एकवचनम्; क्रियाविशेषणवत् (as goal)

• देवम्: the god
• देवम्: Karma (Object apposition/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (2nd/Accusative), एकवचनम्; महेश्वरस्य विशेषण/अप्पोजिशन

• त्राहि: protect!
• त्राहि: Kriya (Command/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: त्रा (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुषः (2nd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्

• त्राहि: protect!
• त्राहि: Kriya (Command/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: त्रा (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुषः (2nd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्; पुनरुक्तिः (repetition for emphasis)

• महेश्वर: O Maheśvara
• महेश्वर: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महेश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्

Speaker

Unspecified narrator (addressing ‘Pārtha’ within the story-frame)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Maheśvara-sannidhi (unnamed Śiva shrine in narrative)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: A Pāṇḍava-line listener (likely Yudhiṣṭhira in many Purāṇic frames)

Visual Art Cues

Scene: A father, identified as Kāṃdiśīka, rushes to a Śiva shrine, tears in eyes, arms raised in supplication before a liṅga or anthropomorphic Maheśvara; attendants and forest/temple steps frame the urgency.

Characters & Entities

• Pārtha
• Kāṃdiśīka
• Maheśvara (Śiva)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

In fear and संकट, taking refuge in Śiva (Maheśvara) is presented as the highest recourse.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named in this verse; it centers on devotion to Maheśvara.

What ritualistic prescription is mentioned?

A direct devotional act is shown: śaraṇāgati and prayer (‘trāhi trāhi’) to Śiva.