Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 81
Devanagari script
एवं प्रणम्य देवं स मातरं प्रणतोऽब्रवीत् । त्वयापि मातर्नैवात्र त्याज्यं मम प्रियेप्सया
Transliteration
evaṃ praṇamya devaṃ sa mātaraṃ praṇato'bravīt | tvayāpi mātarnaivātra tyājyaṃ mama priyepsayā
Translation
આ રીતે દેવને પ્રણામ કરીને તે નમ્રતાથી માતાને બોલ્યો—મા, મારા પ્રત્યેના પ્રેમથી તું પણ અહીંથી ન જા; આ સ્થાન ન છોડ।
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
Sambandha (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (adverb of manner)
प्रणम्यhaving bowed
प्रणम्य:
Purvakala (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootप्र-नम् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive)
देवम्the god (Śiva)
देवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
मातरम्mother
मातरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
प्रणतःbowed down
प्रणतः:
Karta (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootप्रणत (कृदन्त; प्र-नम्, क्त-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (of सः)
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुष, एकवचन
त्वयाby you
त्वया:
Kartṛ (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपेक्षार्थक अव्यय (also/even)
मातर्O mother
मातर्:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
नnot
न:
Sambandha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय
एवindeed/at all
एव:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (emphasis/only)
अत्रhere/in this matter
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय
त्याज्यम्to be abandoned
त्याज्यम्:
Karma (Object complement)
TypeAdjective
Rootत्याज्य (कृदन्त; त्यज्-धातु, यत्-प्रत्यय)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषण
ममmy
मम:
Sambandha (Possessor)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
प्रियैप्सयाout of desire for what is dear
प्रियैप्सया:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootप्रिय-ईप्सा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; हेतु/निमित्त-निर्देश
Speaker
Skanda
Characters & Entities
S
SkandaŚ
ŚivaU
Umā/PārvatīFAQs
Sacred places are sanctified by divine presence; devotion includes honoring both Śiva and the Divine Mother.
The text points to ‘this place’ as holy due to divine presence, but does not provide a specific geographic name in the verse.
No ritual is prescribed; it is a narrative request for the Goddess to remain at the sanctified locale.