Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 40

Devanagari script

नमः शिवायास्तु निरामयाय नमः शिवायास्तु मनोमयाय । नमः शिवायास्तु सुरार्चिताय तुभ्यं सदा भक्तकृपापराय

Transliteration

namaḥ śivāyāstu nirāmayāya namaḥ śivāyāstu manomayāya | namaḥ śivāyāstu surārcitāya tubhyaṃ sadā bhaktakṛpāparāya

Translation

નિરામય કરનાર શિવને નમસ્કાર; મનમાં વ્યાપક શિવને નમસ્કાર. દેવતાઓ દ્વારા પૂજિત શિવને નમસ્કાર—હે પ્રભુ, તમે સદા ભક્તકૃપાપરાયણ છો।

Word by Word

• नमः: salutation; homage
• नमः: Sambodhana/Address (सम्बोधनार्थ/उपचार)
• Type: Indeclinable
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; नमस्कारार्थक-निपात (salutation particle)

• शिवाय: to Śiva
• शिवाय: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन

• अस्तु: may it be
• अस्तु: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (imperative/benedictive sense), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• निरामयाय: to the disease-free; to the healer
• निरामयाय: Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: निरामय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifier of शिवाय)

• नमः: salutation
• नमः: Sambodhana/Address (सम्बोधनार्थ/उपचार)
• Type: Indeclinable
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; नमस्कारार्थक-निपात

• शिवाय: to Śiva
• शिवाय: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन

• अस्तु: may it be
• अस्तु: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लोट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• मनोमयाय: to the mind-pervading; consisting of mind
• मनोमयाय: Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मनोमय (प्रातिपदिक: मनस् + मय)
• Form: पुंलिङ्ग; चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (मनसः मयः = consisting of mind); विशेषण

• नमः: salutation
• नमः: Sambodhana/Address (सम्बोधनार्थ/उपचार)
• Type: Indeclinable
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; नमस्कारार्थक-निपात

• शिवाय: to Śiva
• शिवाय: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन

• अस्तु: may it be
• अस्तु: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लोट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• सुरार्चिताय: to the one worshipped by the gods
• सुरार्चिताय: Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सुरार्चित (प्रातिपदिक: सुर + अर्चित)
• Form: पुंलिङ्ग; चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (सुरैः अर्चितः = worshipped by gods); विशेषण

• तुभ्यम्: to you
• तुभ्यम्: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन

• सदा: always
• सदा: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time)

• भक्तकृपापराय: to the one devoted to compassion for devotees
• भक्तकृपापराय: Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भक्तकृपापर (प्रातिपदिक: भक्त + कृपा + पर)
• Form: पुंलिङ्ग; चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (भक्तानां कृपायां परः = devoted to compassion for devotees); विशेषण

Speaker

Guha (Skanda/Kumāra)

Visual Art Cues

Scene: A devotee with folded hands before a radiant Śiva-liṅga; devas in the sky offering flowers; a subtle aura suggesting healing and calm mind.

Characters & Entities

• Guha
• Śiva
• Devas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śiva is approached as healer and inner indweller; devotion rests on His constant compassion toward bhaktas.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Implicitly Kumāreśvara/Guptakṣetra, since this stotra arises immediately after the site’s proclamation.

What ritualistic prescription is mentioned?

Stotra-pāṭha (recitation of praise) and the devotional utterance of salutations to Śiva.