Home›Skanda Purana›Mahesvara Khanda›Kaumarika Khanda›Adhyaya 32›Shloka 183
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 183

Devanagari script

ततो हरींद्रप्रमुखाः प्रतुष्टुवुर्ननृतुश्च रंभाप्रमुखा वरांगनाः । वाद्यानि सर्वाणि च वादयंतस्तं साधुसाध्वित्यमरा जगुर्भुशम्

Transliteration

tato harīṃdrapramukhāḥ pratuṣṭuvurnanṛtuśca raṃbhāpramukhā varāṃganāḥ | vādyāni sarvāṇi ca vādayaṃtastaṃ sādhusādhvityamarā jagurbhuśam

Translation

પછી હરિ, ઇન્દ્ર વગેરે દેવોએ તેમની સ્તુતિ કરી; રંભા વગેરે અપ્સરાઓ નૃત્ય કરવા લાગી. સર્વ પ્રકારનાં વાદ્યો વાગતાં રહ્યા અને અમરોએ ઊંચા સ્વરે ગાયું—“સાધુ! સાધુ!”

Word by Word
ततःthen
ततः:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (ततः-शब्दः, क्रमवाचक) — indeclinable ‘then/from there’
हरीन्द्र-प्रमुखाःthose headed by Hari and Indra
हरीन्द्र-प्रमुखाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहरीन्द्र (प्रातिपदिक) + प्रमुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन — masculine nominative plural; ‘हरीन्द्रः प्रमुखः येषाम्’ (समूहवाचक)
प्रतुष्टुवुःpraised
प्रतुष्टुवुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-स्तु (धातु)
Formलिट् (परोक्सभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद — 3rd person plural perfect active
ननृतुःdanced
ननृतुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनृत् (धातु)
Formलिट् (परोक्सभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद — 3rd person plural perfect active
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयबोधक) — conjunction
रम्भा-प्रमुखाःthose headed by Rambhā (apsarases)
रम्भा-प्रमुखाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरम्भा (प्रातिपदिक) + प्रमुख (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन — feminine nominative plural; ‘रम्भा प्रमुखा यासाम्’
वर-अङ्गनाःexcellent women
वर-अङ्गनाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक) + अङ्गना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन — feminine nominative plural; विशेषण-समासः
वाद्यानिmusical instruments
वाद्यानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाद्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन — neuter plural ‘musical instruments’
सर्वाणिall
सर्वाणि:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन — neuter plural; विशेषणम् वाद्यानाम्
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय) — conjunction
वादयन्तःplaying (them)
वादयन्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootवादय् (णिजन्त, धातु √वद्)
Formशतृ (वर्तमानकृदन्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन — present active participle ‘playing/causing to sound’
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन — masculine accusative singular
साधु-साधु-इतिsaying “well done, well done”
साधु-साधु-इति:
Sambandha (Quotation/उद्धरण)
TypeIndeclinable
Rootसाधु (अव्यय) + साधु (अव्यय) + इति (अव्यय)
Formअव्यय-उद्धरणम् (उद्गार + इति) — quotative expression ‘“well done, well done”’
अमराःthe gods
अमराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअमर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन — masculine nominative plural
जगुःsang
जगुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगै (धातु)
Formलिट् (परोक्सभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद — 3rd person plural perfect active
भृशम्loudly, greatly
भृशम्:
Prakara (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootभृशम् (अव्यय)
Formअव्यय (तीव्रतावाचक क्रियाविशेषण) — adverb ‘greatly/loudly’
Speaker

Sūta (deduced for Māheśvarakhaṇḍa narrative frame)

Visual Art Cues

Scene: A divine court scene: Viṣṇu and Indra at the forefront offering hymns; Rambhā and apsarases dance; gandharvas play instruments; the air filled with ‘sādhu sādhu’ acclamation.

Characters & Entities
H
Hari (Viṣṇu)
I
Indra
R
Rambhā
A
Amarāḥ (Devas)

FAQs

Righteous victory and divine purpose are affirmed by the gods themselves; dharma is celebrated, not merely achieved.

No specific tīrtha is named in this verse; it is a narrative moment within the Kaumārikākhaṇḍa’s Skanda-centered account.

None directly—this verse describes stuti (praise), nṛtya (dance), and vādyaghoṣa (instrumental music) as celebratory acts.

←Previous Verse
Next Verse→