Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 47

दृष्ट्वाग्रतः पूजयाढ्यानपृच्छं स्वान्पितॄनिति । के ह्यमी समुपायांति भृशं तृप्ता भृशार्चिताः । भृशंप्रमुदिता नैव तथा यूयं यथा ह्यमी

dṛṣṭvāgrataḥ pūjayāḍhyānapṛcchaṃ svānpitṝniti | ke hyamī samupāyāṃti bhṛśaṃ tṛptā bhṛśārcitāḥ | bhṛśaṃpramuditā naiva tathā yūyaṃ yathā hyamī

તેમને સામે જોઈ મેં તે મહાત્માઓનું પૂજન કર્યું અને પોતાના પિતૃઓને પૂછ્યું—“આ કોણ છે, જે અહીં આવે છે—અતિ તૃપ્ત, અતિ પૂજિત અને પરમ આનંદિત—તમારા કરતાં પણ વધુ?”

dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier)
TypeVerb
Rootdṛś (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकाल (prior action), अव्ययीभाव-प्रायः क्रियाविशेषणत्वेन
agrataḥin front
agrataḥ:
Adhikaraṇa (Locative setting)
TypeIndeclinable
Rootagrataḥ (अव्यय) < agra (प्रातिपदिक)
Formअव्यय, स्थानवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
pūjayāwith worship
pūjayā:
Karaṇa (Instrument/means)
TypeNoun
Rootpūjā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
āḍhyānaprosperity/wealth (as object of inquiry)
āḍhyāna:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootāḍhyāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; (पाठभेद/अर्थ: ‘आढ्यान’ = समृद्धि/वैभव)
pṛcchamI ask
pṛccham:
Kriyā (Main verb)
TypeVerb
Rootprach (धातु)
Formलट् (present), परस्मैपद, उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; धातु: पृच्छ्/प्रच्छ्
svānone’s own
svān:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootsva (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; विशेषणम् (pitṝn)
pitṝnforefathers
pitṝn:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootpitṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), बहुवचन
itithus
iti:
Vākyārtha-nirdeśa (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय, उद्धरण/वाक्यसमाप्तिसूचक (quotative particle)
kewho
ke:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; प्रश्नवाचक
hiindeed
hi:
Sambandha-bodhaka (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्यय, निपात (emphatic/causal particle)
amīthose (people)
amī:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootadas (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; दूरवाचक सर्वनाम
samupāyānticome near/approach
samupāyānti:
Kriyā (Main verb)
TypeVerb
Rootupa-√i (धातु) with sam- (उपसर्ग)
Formलट् (present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; धातु: इ (गमन)
bhṛśamgreatly
bhṛśam:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootbhṛśam (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (intensifier adverb)
tṛptāḥsatisfied
tṛptāḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Roottṛpta (कृदन्त-प्रातिपदिक) < √tṛp (धातु)
Formक्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम् (amī)
bhṛśamgreatly
bhṛśam:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootbhṛśam (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (intensifier)
arcitāḥhonoured/worshipped
arcitāḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootarcita (कृदन्त-प्रातिपदिक) < √arc (धातु)
Formक्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम् (amī)
bhṛśamgreatly
bhṛśam:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootbhṛśam (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण
pramuditāḥvery delighted
pramuditāḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootpramudita (कृदन्त-प्रातिपदिक) < pra-√mud (धातु)
Formक्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम् (amī)
nanot
na:
Pratiṣedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय, निषेध (negation particle)
evaindeed/just
eva:
Avadhāraṇa (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय, अवधारण (restrictive particle)
tathāso/in that way
tathā:
Kriyāviśeṣaṇa (Manner)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारवाचक (manner adverb)
yūyamyou (all)
yūyam:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootyuṣmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (सामान्य), प्रथमा (1st), बहुवचन; मध्यमपुरुष-सर्वनाम
yathāas
yathā:
Upamāna-sambandha (Comparison marker)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
Formअव्यय, उपमान/तुलनासूचक (comparative particle)
hiindeed
hi:
Sambandha-bodhaka (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्यय, निपात
amīthose (others)
amī:
Upamāna/Pratiyogin (Comparand)
TypeNoun
Rootadas (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

Devaśarmā

Scene: A narrator-figure beholds a radiant group of Pitṛs approaching in front; he offers respectful pūjā, then turns to his own Pitṛs with folded hands, asking why the newcomers are more blissful and honored.

P
Pitṛs
R
Radiant ancestral beings

FAQs

Different degrees of devotion and correct ritual performance yield different degrees of ancestral ‘tṛpti’ (satisfaction) and spiritual radiance.

The setting remains the Pitṛ realm; the implied glorification points back to powerful śrāddha/tarpaṇa performed at great tīrthas.

None newly prescribed; it underscores the measurable fruit of being ‘bhṛśam arcita’—well-honored through proper offerings.