Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 189

Devanagari script

त्वमेव राजा भद्रं ते त्रैलोक्यस्य ममैव च । करोमि किं च ते शक्रशासनं ब्रूहि तन्मम

Transliteration

tvameva rājā bhadraṃ te trailokyasya mamaiva ca | karomi kiṃ ca te śakraśāsanaṃ brūhi tanmama

Translation

તમે જ રાજા છો—તમારું કલ્યાણ થાઓ—ત્રિલોકના પણ અને મારા પણ. હું શું કરું? હે શક્ર, તમારી આજ્ઞા કહો; તે જ મારું કર્તવ્ય છે.

Word by Word

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग/स्त्रीलिङ्ग (उभयलिङ्ग-प्रयोग), प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)

• एव: indeed/only
• एव: Sambandha/Emphasis (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निपात (particle), अव्यय

• राजा: king
• राजा: Predicate nominative (विशेष्य-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• भद्रम्: good fortune; auspiciousness
• भद्रम्: Sambandha (आशीर्वाद/वाक्यांश)
• Type: Noun
• Root: भद्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन; आशीर्वादार्थे (benedictive usage)

• ते: to you/for you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, चतुर्थी-विभक्ति (Dative) एकवचन (enclitic)

• त्रैलोक्यस्य: of the three worlds
• त्रैलोक्यस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: त्रैलोक्य (प्रातिपदिक; त्रि + लोक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन

• मम: of me/my
• मम: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• एव: indeed/only
• एव: Emphasis (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निपात, अव्यय

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)

• करोमि: I do/make
• करोमि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन

• किम्: what
• किम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; प्रश्नार्थक (interrogative)

• च: and/also
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अनुयोग-बोधक अव्यय

• ते: your/of you
• ते: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति (Genitive) एकवचन (enclitic)

• शक्रशासनम्: Indra’s command/order
• शक्रशासनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शक्र-शासन (प्रातिपदिक; शक्र + शासन)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• ब्रूहि: tell/say
• ब्रूहि: Kriya (Command/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद, मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• मम: to me/of me
• मम: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Skanda

Visual Art Cues

Scene: A celestial court scene: a radiant warrior-deity (Skanda) stands with folded hands, addressing Indra seated on a jeweled throne; devas and gandharvas watch in solemn anticipation.

Characters & Entities

• Skanda
• Indra (Śakra)
• Three Worlds (Trailokya)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Order is maintained when power is aligned with rightful command and willing execution of duty.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is mentioned; it is a leadership exchange within the Tāraka episode.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it concerns command, responsibility, and dharmic cooperation.