Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 81
Devanagari script
कोपकंपितधूम्रास्या प्रस्फुरद्दशनच्छदा । मा शर्वात्मोपमानेन निंद त्वं गुणिनो जनान्
Transliteration
kopakaṃpitadhūmrāsyā prasphuraddaśanacchadā | mā śarvātmopamānena niṃda tvaṃ guṇino janān
Translation
ક્રોધથી કંપતી, મુખ ધૂમ્રવર્ણ બન્યું અને દાંત ઉપર હોઠ ધ્રૂજ્યા; તે બોલી— “હે શર્વ! પોતાને સર્વાત્મા માની ગુણવાન જનની નિંદા ન કર।”
Word by Word
कोपकम्पितधूम्रास्याshe whose smoky mouth trembled with anger
कोपकम्पितधूम्रास्या:
Visheshana (Qualifier of ‘सा’ understood)
TypeAdjective
Rootकोप + कम्पित (कृदन्त, क्त) + धूम्र + आस्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; बहुव्रीहिः—‘कोपेन कम्पितं धूम्रम् आस्यं यस्याः सा’ (whose smoky mouth is shaken by anger)
प्रस्फुरद्दशनच्छदाshe whose lips (covering the teeth) were quivering
प्रस्फुरद्दशनच्छदा:
Visheshana (Qualifier of ‘सा’ understood)
TypeAdjective
Rootप्र + स्फुर् (धातु) → प्रस्फुरत् (शतृ) + दशन + छद (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; बहुव्रीहिः—‘प्रस्फुरन्तः दशनच्छदाः यस्याः सा’ (whose tooth-coverings/lips were quivering)
माdo not
मा:
Pratishedha (Prohibition)
TypeIndeclinable
Rootमा (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्ययम् (prohibitive particle)
शर्वात्मोपमानेनby comparison with Śarva (Śiva) himself
शर्वात्मोपमानेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootशर्व + आत्मन् + उपमान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्; तत्पुरुष-समासः (शर्वस्य आत्मा इव उपमानम्/शर्वात्म-उपमानम्)
निन्दcriticize / blame
निन्द:
Kriya (Verb)
TypeVerb
Rootनिन्द् (धातु)
Formलोट्-लकारः (Imperative), मध्यम-पुरुषः (2nd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्; मध्यम-पुरुष-सर्वनाम
गुणिनःvirtuous
गुणिनः:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootगुणिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), बहुवचनम्; ‘जनान्’ इति विशेषणम्
जनान्people
जनान्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
Speaker
Girijā/Sailajā (Pārvatī)
Visual Art Cues
Scene: Pārvatī, face darkened by anger, lips trembling, delivers a sharp dharmic admonition to Śiva: do not disparage the virtuous by invoking your supreme Selfhood.
Characters & Entities
Ś
Śarva (Śiva)G
Girijā (Pārvatī)FAQs
Even the highest status should not become a pretext for contempt; dharma requires honoring the guṇin (the virtuous).
None directly; this is an ethical instruction within a Shaiva narrative.
None.