Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 8

Devanagari script

तद्भवाञ्छैलजां देवीं शैलंद्रं शैलवल्लभाम् । हरं संभावय वरं यन्नान्यं रोचयंति ते

Transliteration

tadbhavāñchailajāṃ devīṃ śailaṃdraṃ śailavallabhām | haraṃ saṃbhāvaya varaṃ yannānyaṃ rocayaṃti te

Translation

અતએવ શૈલેન્દ્રપ્રિયા શૈલજા દેવી માટે આ વર-સંબંધ કૃપાપૂર્વક સિદ્ધ કરો—તે ઉત્તમ વર તરીકે માત્ર હર (શિવ)ને જ વરવા ઇચ્છે છે; બીજો કોઈ તેને રોચતો નથી।

Word by Word

• तत्: that
• तत्: Sambandha (Correlative/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; Neuter, Nom./Acc., Singular; (सम्बन्धसूचक)

• भवान्: you (honored)
• भवान्: Sambodhyam/Karta (Addressed subject/सम्बोधनार्थ)
• Type: Noun
• Root: भवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Masculine, Nominative, Singular; आदरार्थ-प्रयोग (honorific 'you')

• शैलजाम्: the mountain-born (Pārvatī)
• शैलजाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शैल (प्रातिपदिक) + जा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Feminine, Accusative, Singular; षष्ठी-तत्पुरुषः (शैलस्य जा)

• देवीम्: the goddess
• देवीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Feminine, Accusative, Singular; अप्पोजिशन (apposition)

• शैल-इन्द्रम्: lord of mountains (Himālaya)
• शैल-इन्द्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शैल (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Masculine, Accusative, Singular; षष्ठी-तत्पुरुषः (शैलानाम् इन्द्रः)

• शैल-वल्लभाम्: beloved of the mountain (daughter/consort)
• शैल-वल्लभाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शैल (प्रातिपदिक) + वल्लभा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Feminine, Accusative, Singular; षष्ठी-तत्पुरुषः (शैलस्य वल्लभा)

• हरम्: Hara (Śiva)
• हरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: हर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Masculine, Accusative, Singular

• संभावय: honor, regard, consider
• संभावय: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्+भाव् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन; Imperative, 2nd person, Singular

• वरम्: the best/excellent one; boon
• वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Masculine, Accusative, Singular; (विशेष्य/उपपद)

• यत्: which/that
• यत्: Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; Neuter, Nom./Acc., Singular; सम्बन्धक (relative)

• न: not
• न: Pratishedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय; negative particle

• अन्यम्: another, different
• अन्यम्: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Masculine, Accusative, Singular; विशेषणम्

• रोचयन्ति: they approve/like
• रोचयन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: रुच् (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, बहुवचन; Present Indicative, 3rd person, Plural; परस्मैपदम्

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; Masculine, Nominative, Plural; (सम्बन्धे/कर्तरि)

Speaker

Śakra (Indra) (requesting Nārada’s facilitation)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Himālaya (Śailendra) as Śaiva-Śākta kṣetra-complex

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Sages/assembly (frame not explicit in this single verse)

Visual Art Cues

Scene: A petition to the Mountain-lord: the speaker urges Himavat to favor the match—Pārvatī (Śailajā) choosing Śiva (Hara) as bridegroom; the scene radiates auspicious marital resolve.

Characters & Entities

• Śailajā (Pārvatī)
• Hara (Śiva)
• Śailendra (Himālaya, implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Single-pointed devotion and destined alignment in Dharma: the Devī’s heart rests in Śiva alone, symbolizing unwavering spiritual orientation toward the Supreme.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named; the verse relates to the sacred Śiva–Pārvatī narrative often associated with Himalayan settings.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; it implies the sanctity of marriage (vivāha) as a dhārmic institution within divine narrative.