Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 138
Devanagari script
देहिदेहीति वाशांतो धनिनः कृपणा यथा । केचित्स्वयं प्रतृप्ताश्च दृष्ट्वा वै खादतः परान्
Transliteration
dehidehīti vāśāṃto dhaninaḥ kṛpaṇā yathā | kecitsvayaṃ pratṛptāśca dṛṣṭvā vai khādataḥ parān
Translation
‘આપો, આપો’ એમ બૂમ પાડતાં કેટલાક ધનવાનો સામે કૃપણોની જેમ વર્તતા. અને કેટલાક પોતે તૃપ્ત હોવા છતાં, બીજાઓ ખાતા જાય તે જોઈને જોતાં જ રહેતા.
Word by Word
देहिgive!
देहि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलोट्-लकार (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
देहिgive! (again)
देहि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलोट्-लकार, मध्यमपुरुष, एकवचन; पुनरुक्ति (emphatic repetition)
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-निपात (quotative particle)
वाशान्तःcrying out loudly
वाशान्तः:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootवाशान्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (कृपणाः)
धनिनःof the rich
धनिनः:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootधनिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन/बहुवचन (प्रसङ्गतः षष्ठी-बहुवचनः—‘धनिनाम्’ अर्थे); सम्बन्ध
कृपणाःthe miserly/poor wretches
कृपणाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकृपण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
यथाas, like
यथा:
Sambandha (Comparison)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमानार्थक-अव्यय (comparative)
केचित्some (people)
केचित्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; अनिश्चितवाचक
स्वयम्themselves
स्वयम्:
Adhikarana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formस्वार्थक-अव्यय (reflexive adverb)
प्रतृप्ताःfully satisfied
प्रतृप्ताः:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootप्र + तृप् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (केचित्)
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय
वैindeed
वै:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-निपात (emphatic particle)
खादतःof those eating
खादतः:
Sambandha (Genitive relation)
TypeVerb
Rootखाद् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त (present participle), पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; ‘खादताम्’ (of those who eat)
परान्others
परान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced from Māheśvara-khaṇḍa context)
Visual Art Cues
Scene: Figures cry 'dehi dehi' with outstretched hands, faces pinched like misers; despite being fed, they stare at others being eaten, revealing cruel fascination and envy.
FAQs
Greed persists even after satisfaction; dharma teaches contentment (saṃtoṣa) and compassion rather than jealous craving.
No tirtha is mentioned.
None.