Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 81
Devanagari script
दिशश्च विदिशश्चैव पूरयामास पावकैः । ततो ज्वालाकुलं सर्वं त्रैलोक्यमभवत्क्षणात्
Transliteration
diśaśca vidiśaścaiva pūrayāmāsa pāvakaiḥ | tato jvālākulaṃ sarvaṃ trailokyamabhavatkṣaṇāt
Translation
તેણે દિશાઓ અને વિદિશાઓને અગ્નિથી પરિપૂર્ણ કરી દીધી. તત્ક્ષણે જ સમગ્ર ત્રિલોક જ્વાળાઓથી છલકાઈ ઊઠ્યું.
Word by Word
दिशःthe directions
दिशः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
विदिशःthe intermediate directions
विदिशः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (emphatic particle)
पूरयामासfilled
पूरयामास:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपूर् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
पावकैःwith fires/flames
पावकैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपावक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन
ततःthen
ततः:
Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, क्रम/हेतु-बोधक (then/from that)
ज्वालाकुलम्filled with flames
ज्वालाकुलम्:
Karta (Subject-complement/कर्ता)
TypeAdjective
Rootज्वाला (प्रातिपदिक) + आकुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (qualifying)
सर्वम्all
सर्वम्:
Karta (Subject-complement/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण
त्रैलोक्यम्the three worlds
त्रैलोक्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रि (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
अभवत्became
अभवत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
क्षणात्in an instant
क्षणात्:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootक्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन; काल-निर्देश (time)
Speaker
Sūta (narrator)
Visual Art Cues
Scene: The quarters (diśaḥ) and intermediate quarters (vidiśaḥ) are saturated with tongues of fire; the three worlds appear instantly as a single ocean of flames, with silhouettes of devas, asuras, and cosmic mountains barely visible through the blaze.
Characters & Entities
T
Trailokya (three worlds)FAQs
Unchecked destructive force spreads universally; the Purāṇic narrative warns against power divorced from restraint and dharma.
None.
None.