Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 10
Devanagari script
कल्पांतभास्करो यद्वन्न्यपतद्दैत्यवक्षसि । स तया गाढभिन्नः सन्सफेनरुधिरं वमन्
Transliteration
kalpāṃtabhāskaro yadvannyapataddaityavakṣasi | sa tayā gāḍhabhinnaḥ sansaphenarudhiraṃ vaman
Translation
કલ્પાંતના સૂર્ય સમું તે દૈત્યના વક્ષ પર આઘાતથી પડ્યું. તેનાથી ઊંડે ચીરાઈ તે ફેનમિશ્રિત રક્ત ઉગલવા લાગ્યો।
Word by Word
कल्पान्तभास्करःthe sun at the end of an aeon
कल्पान्तभास्करः:
Upamana (Standard of comparison)
TypeNoun
Rootकल्पान्त + भास्कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; उपमान (simile term)
यद्वत्as, just like
यद्वत्:
Sambandha (Comparative marker)
TypeIndeclinable
Rootयद्वत् (अव्यय)
Formअव्यय, उपमावाचक (comparative particle: 'as/like')
न्यपतत्fell upon, struck down
न्यपतत्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootनि + पत् (धातु)
Formलुङ् (Aorist), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
दैत्यवक्षसिon the demon's chest
दैत्यवक्षसि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदैत्य + वक्षस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सर्वनाम
तयाby her/it (by that mace)
तया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; सर्वनाम
गाढभिन्नःdeeply split/wounded
गाढभिन्नः:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootगाढ + भिन्न (कृदन्त-प्रातिपदिक; √भिद्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), विशेषण (qualifying सः)
सन्being
सन्:
Sahakari (Concomitant state)
TypeIndeclinable
Rootअस् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formशतृ-प्रत्यय (present participle) from √अस्; here used as participial adjunct 'being' (agreeing with सः)
सफेनरुधिरम्blood with foam
सफेनरुधिरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसफेन + रुधिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
वमन्vomiting
वमन्:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootवम् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; वर्तमानकाले शतृ-प्रत्यय (present active participle), विशेषण (qualifying सः)
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages (deduced)
Visual Art Cues
Scene: The mace descends like an apocalyptic sun, slamming into the demon’s chest; the torso splits; blood and foam spill as the asura collapses amid storm-dark skies.
Characters & Entities
D
DaityaK
KalpāntaB
Bhāskara (sun)FAQs
The Purāṇa depicts the inevitable collapse of adharma when confronted by divinely sanctioned force.
None; this is a combat description using cosmic simile.
None.