Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 50
Devanagari script
इत्युक्ताः समनह्यंत देवानां ये प्रधानतः । वाजिनामयुतेनाजौ हेमपट्टपरिष्कृताः
Transliteration
ityuktāḥ samanahyaṃta devānāṃ ye pradhānataḥ | vājināmayutenājau hemapaṭṭapariṣkṛtāḥ
Translation
આ રીતે કહ્યા પછી દેવોમાં જે મુખ્ય હતા તેઓ શસ્ત્ર ધારણ કરીને સજ્જ થયા. રણભૂમિમાં તેઓ સુવર્ણ શૃંગારથી વિભૂષિત હતા અને તેમની સાથે દસ હજાર ઘોડા હતા.
Word by Word
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/इति)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक अव्यय (quotative particle)
उक्ताःhaving been told; addressed
उक्ताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootवच् (धातु)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
समनह्यन्तthey armed themselves; they prepared
समनह्यन्त:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + नह् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन
येwho
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun)
प्रधानतःchiefly; principally
प्रधानतः:
Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्रधानतस् (अव्यय; तद्धितान्त)
Formअव्यय (adverb)
वाजिनाम्of horses
वाजिनाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवाजिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन
अयुतेनwith ten thousand
अयुतेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअयुत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; संख्यावाचक
अजौin battle; on the battlefield
अजौ:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन (वैदिक/काव्य-प्रयोग: 'अजौ' = 'अजौ/अजौ' battlefield)
हेमपट्टपरिष्कृताःadorned with golden trappings/plates
हेमपट्टपरिष्कृताः:
Karta (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootहेम + पट्ट + परि + कृ (प्रातिपदिक; समास + कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त) 'परिष्कृत', पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; तत्पुरुष-समास (हेमपट्टेन परिष्कृताः)
Speaker
Deductive (contextual): narrator voice within Māheśvara-khaṇḍa (often Sūta) describing events
Characters & Entities
D
DevasH
Horses (vājin)FAQs
When dharma is threatened, the righteous swiftly unite, discipline themselves, and act in an ordered manner.
No tīrtha is referenced; this is descriptive narrative of the devas’ mobilization.
None explicitly; it narrates arming and assembling rather than prescribing a rite.