Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 5

Devanagari script

ध्वजं च मे कांचनपट्टबन्धं छत्रं च मे मौक्तिकजालबद्धम् । अद्याहमासां सुरकामिनीनां धम्मील्लकांश्चाग्रथितान्करिष्ये

Transliteration

dhvajaṃ ca me kāṃcanapaṭṭabandhaṃ chatraṃ ca me mauktikajālabaddham | adyāhamāsāṃ surakāminīnāṃ dhammīllakāṃścāgrathitānkariṣye

Translation

મારો ધ્વજ સોનાના પટ્ટાબંધથી બાંધવામાં આવે અને મારું છત્ર મોતીના જાળથી બંધાયેલું રહે. આજે હું દેવોની પ્રિય એવી સ્વર્ગીય સ્ત્રીઓના કેશગાંઠોને ગૂંથી એક કરી દઈશ.

Word by Word

• ध्वजम्: banner, flag
• ध्वजम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ध्वज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्ति, एकवचनम्

• च: and
• च: Discourse (Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम्

• मे: my
• मे: Shashthi-Sambandha (Possessor)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचनम्

• कांचनपट्टबन्धम्: bound with a golden band
• कांचनपट्टबन्धम्: Modifier (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: काञ्चन + पट्ट + बन्ध (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समासः (काञ्चनस्य पट्टस्य बन्धः); पुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्ति, एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying ध्वजम्)

• छत्रम्: umbrella, parasol
• छत्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: छत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्ति, एकवचनम्

• च: and
• च: Discourse (Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम्

• मे: my
• मे: Shashthi-Sambandha (Possessor)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचनम्

• मौक्तिकजालबद्धम्: fastened with a net of pearls
• मौक्तिकजालबद्धम्: Modifier (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मौक्तिक + जाल + बद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समासः (मौक्तिकानां जालेन बद्धम्); क्त-प्रत्ययान्त-भूतकृदन्तः; नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्ति, एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying छत्रम्)

• अद्य: today, now
• अद्य: Modifier (Temporal)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्ययम् (temporal adverb)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, एकवचनम्

• आसाम्: of these
• आसाम्: Shashthi-Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचनम् (Genitive plural: 'of these')

• सुरकामिनीनाम्: of the goddesses/celestial women
• सुरकामिनीनाम्: Shashthi-Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: सुर + कामिनी (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समासः (सुराणां कामिन्यः); स्त्रीलिङ्गः, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचनम्

• धम्मील्लकान्: hair-buns/topknots
• धम्मील्लकान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: धम्मील्लक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचनम् (object; hair-buns/topknots)

• च: and
• च: Discourse (Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम्

• अग्रथितान्: unbraided, loosened
• अग्रथितान्: Modifier (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अ + ग्रथ् (धातु) + अग्रथित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्तः (क्त-प्रत्ययः); पुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचनम्; विशेषणम् (qualifying धम्मील्लकान्)

• करिष्ये: I will make/do
• करिष्ये: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लृट्-लकारः (Simple future), आत्मनेपदम्, उत्तम-पुरुषः, एकवचनम्

Speaker

Tāraka

Visual Art Cues

Scene: A flamboyant asura orders a golden-banded banner and pearl-net parasol; he boasts of humiliating celestial maidens by braiding their hair-knots—an image of domination and insult.

Characters & Entities

• Suras (Devas)
• Sura-kāminīs (heavenly maidens)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The verse highlights adharma through arrogance and objectification—pride that violates dignity becomes a clear marker of impending divine retribution.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

None.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a boastful proclamation, not a rite.