Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 185

Devanagari script

यवांकुरं जामदग्न्यो भर्गदैत्येति नाम च । पुरूरवाश्चाश्चान्नमयं बहुरूपेति नाम च

Transliteration

yavāṃkuraṃ jāmadagnyo bhargadaityeti nāma ca | purūravāścāścānnamayaṃ bahurūpeti nāma ca

Translation

જામદગ્ન્ય (પરશુરામ) યવાંકુરમય લિંગની આરાધના કરે છે; તેનું નામ ‘ભર્ગદૈત્ય’ છે. અને પુરૂરવા પક્તાન્નમય (પાકેલા અન્નનું) લિંગ પૂજે છે; તેનું નામ ‘બહુરૂપ’ છે.

Word by Word

• यवाङ्कुरम्: barley-sprout
• यवाङ्कुरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यव + अङ्कुर (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग (प्रयोगे नपुंसक), द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष: यवानाम् अङ्कुरः

• जामदग्न्यः: Jāmadagnya (Paraśurāma)
• जामदग्न्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जामदग्न्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• भर्गदैत्य: Bhargadaitya (name)
• भर्गदैत्य: Visheshana (Name/epithet)
• Type: Noun
• Root: भर्ग + दैत्य (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (नामरूपे); तत्पुरुष: भर्गस्य दैत्यः/भर्गदैत्यः (नाम)

• इति: thus
• इति: Sambandha (Quotation marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण/नामनिर्देश-अव्यय

• नाम: name
• नाम: Visheshana (Appositive)
• Type: Noun
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय

• पुरूरवाः: Purūravas
• पुरूरवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुरूरवस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय

• अश्च: Aśca (proper name, as read)
• अश्च: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अश्च (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; पाठभेदसम्भवः (अश्च/अश्व/अर्च?)—दत्तपाठानुसार ‘अश्च’

• अन्नमयम्: made of food
• अन्नमयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अन्न + मय (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; मयट्-प्रत्ययान्त: अन्नेन निर्मितम्

• बहुरूप: Many-formed (name)
• बहुरूप: Visheshana (Name/epithet)
• Type: Noun
• Root: बहु + रूप (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (नामरूपे); कर्मधारय: बहूनि रूपाणि यस्य/बहुरूपः (नाम)

• इति: thus
• इति: Sambandha (Quotation marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण/नामनिर्देश-अव्यय

• नाम: name
• नाम: Visheshana (Appositive)
• Type: Noun
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta), addressing the sages (deduced)

Visual Art Cues

Scene: Jāmadagnya (Paraśurāma) offers a barley-sprout liṅga named Bhargadaitya; Purūravas offers a cooked-food liṅga named Bahurūpa—two altars showing austerity and royal devotion.

Characters & Entities

• Jāmadagnya
• Bhargadaitya
• Purūravas
• Bahurūpa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even ordinary nourishment and sprouts, when offered with purity, become vehicles of worship to the many-formed Lord.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is referenced in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

It indicates worship with sprout-based and food-based symbolic liṅgas, reflecting devotion adapted to circumstance.