Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 22

Devanagari script

विराधेश्वरमाराध्य विराधगणपूजितम् । सर्वापराधयुक्तोपि नापराध्यति कुत्रचित्

Transliteration

virādheśvaramārādhya virādhagaṇapūjitam | sarvāparādhayuktopi nāparādhyati kutracit

Translation

વિરાધગણ દ્વારા પૂજિત વિરાધેશ્વરની આરાધના કરવાથી, સર્વ અપરાધોથી યુક્ત હોવા છતાં મનુષ્ય ક્યાંય અપરાધમાં પડતો નથી।

Word by Word

• विराधेश्वरम्: Virādheśvara
• विराधेश्वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विराधेश्वर (प्रातिपदिक: विराध + ईश्वर)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• आराध्य: having worshipped/propitiated
• आराध्य: Purvakala-kriya (Absolutive/पूर्वक्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: आ-राध् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त-प्रत्यय)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (ल्यप्), पूर्वकालिक-क्रिया (having propitiated/worshipped)

• विराधगणपूजितम्: worshipped by the gaṇas of Virādha
• विराधगणपूजितम्: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विराधगणपूजित (प्रातिपदिक: विराध + गण + पूजित)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विराधेश्वरम् इति विशेष्यस्य विशेषणम्; अर्थः—विराधगणेन पूजितम्

• सर्वापराधयुक्तः: even if endowed with all offenses
• सर्वापराधयुक्तः: Visheshana (Adjective of subject/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्वापराधयुक्त (प्रातिपदिक: सर्व + अपराध + युक्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तृ-विशेषणम्

• अपि: even (if)
• अपि: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: सम्भावन/अपवादबोधक-अव्यय (particle: even/also)

• न: not
• न: Pratishedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्यय (negation)

• अपराध्यति: commits an offense/sins
• अपराध्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अपराध् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• कुत्रचित्: anywhere
• कुत्रचित्: Adhikarana (Locative sense/अधिकरणार्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: कुत्रचित् (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (indefinite adverb: anywhere)

Speaker

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa context, typically Skanda instructing Agastya)

Characters & Entities

• Virādheśvara
• Virādha Gaṇa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śiva’s grace in Kāśī is portrayed as morally restorative: devotion can neutralize the momentum of wrongdoing and protect one from further fault.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Virādheśvara Liṅga/temple in Kāśī.

What ritualistic prescription is mentioned?

Ārādhana (devout worship/propitiation) of Virādheśvara as a means of cleansing and preventing aparādha (offense).