Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 94

Devanagari script

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां चतुर्थे काशीखंड उत्तरार्धेऽमृतेशादिलिंगप्रादुर्भावोनाम चतुर्नवतितमोऽध्यायः

Transliteration

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśīti sāhasryāṃ saṃhitāyāṃ caturthe kāśīkhaṃḍa uttarārdhe'mṛteśādiliṃgaprādurbhāvonāma caturnavatitamo'dhyāyaḥ

Translation

આ રીતે શ્રી સ્કંદ મહાપુરાણની એકાશી-સહસ્ર શ્લોકોની સંહિતાના ચતુર્થ ભાગમાં, કાશીખંડના ઉત્તરાર્ધમાં ‘અમૃતેશ આદિ લિંગોના પ્રાદુર્ભાવ’ નામનો ચોરાણુંમો અધ્યાય સમાપ્ત થયો.

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; समाप्त्यर्थक/उद्धरणचिह्न (thus)

• श्री-स्कान्दे: in the revered Skanda (Purāṇa)
• श्री-स्कान्दे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: श्री (प्रातिपदिक) + स्कान्द (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; कर्मधारयः (श्रीमान् स्कान्दः)

• महापुराणे: in the Mahāpurāṇa
• महापुराणे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: महापुराण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• एकाशीति: eighty-first
• एकाशीति: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एकाशीति (संख्याप्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; संख्यावाचक-विशेषणम् (साहस्र्याम्)

• साहस्र्याम्: in the (group of) thousand (section)
• साहस्र्याम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: साहस्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• संहितायाम्: in the Saṃhitā
• संहितायाम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: संहिता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• चतुर्थे: in the fourth
• चतुर्थे: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: चतुर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; क्रमवाचक-विशेषणम् (अध्याये/भागे implied)

• काशी-खण्डे: in the Kāśī-khaṇḍa section
• काशी-खण्डे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: काशी (प्रातिपदिक) + खण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; तत्पुरुषः (काश्याः खण्डः)

• उत्तरार्धे: in the latter half
• उत्तरार्धे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: उत्तर (प्रातिपदिक) + अर्ध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; तत्पुरुषः (उत्तरः अर्धः)

• अमृतेश-आदि-लिङ्ग-प्रादुर्भावः: the manifestation of the Amṛteśa and other liṅgas
• अमृतेश-आदि-लिङ्ग-प्रादुर्भावः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अमृतेश (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक) + लिङ्ग (प्रातिपदिक) + प्रादुर्भाव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (अमृतेशादीनां लिङ्गानां प्रादुर्भावः)

• नाम: named/called
• नाम: Sambandha (Naming/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: अव्यय; नाम-शब्दः (naming particle: ‘called’)

• चतुर्नवतितमः: ninety-fourth
• चतुर्नवतितमः: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: चतुर्नवति (संख्याप्रातिपदिक) + तमप् (तद्धित)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्रमवाचक-विशेषणम् (अध्यायः)

• अध्यायः: chapter
• अध्यायः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अध्याय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

Speaker

Narrator/Redactor (colophon formula; not a dialogue line)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Amṛteśa (liṅga) and associated Kāśī liṅgas

Type: temple

Visual Art Cues

Scene: A scribe or reciter concludes a chapter beside a shrine: palm-leaf manuscript, ink pot, and in the background a liṅga sanctum labeled Amṛteśa, with multiple smaller liṅgas indicating 'and other liṅgas'.

Characters & Entities

• Skanda Purāṇa
• Kāśīkhaṇḍa
• Amṛteśa Liṅga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It is a colophon: a textual closure that preserves the chapter’s identity and sacred subject (liṅga-manifestation).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśīkhaṇḍa’s sacred landscape; specifically the Amṛteśa Liṅga is named in the chapter title.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; this is a redactional chapter-ending marker.