Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 5

ब्रह्मोवाच । यदि प्रसन्नो देवेश वरं दास्यसि वांछितम् । तदा त्वं मे भव सुतो देवी दक्षसुताऽस्तु च

brahmovāca | yadi prasanno deveśa varaṃ dāsyasi vāṃchitam | tadā tvaṃ me bhava suto devī dakṣasutā'stu ca

બ્રહ્માએ કહ્યું—હે દેવેશ, જો તમે પ્રસન્ન થઈ ઇચ્છિત વર આપશો, તો તમે મારા પુત્ર બનો અને દેવી પણ દક્ષની પુત્રી બને.

ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
यदिif
यदि:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय; शर्तवाचक (conditional conjunction: if)
प्रसन्नःpleased
प्रसन्नः:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रसन्न (कृदन्त; √सद्/√सद् with प्र)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (PPP) ‘pleased’
देवेशO Lord of the gods
देवेश:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; समासः—देवानाम् ईशः
वरम्a boon
वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
दास्यसिyou will give
दास्यसि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), मध्यम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
वाञ्छितम्desired
वाञ्छितम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवाञ्छित (कृदन्त; √वाञ्छ्)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (PPP) ‘desired’ (agreeing with वरम् understood/boon desired)
तदाthen
तदा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (then)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम/मध्यम? (2nd person pronoun), प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘त्वम्’ = 2nd person nominative
मेof me; my
मे:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; enclitic
भवbecome; be
भव:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
सुतःson
सुतः:
Karma (Predicate complement/प्रत्ययार्थ)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
देवीthe Goddess
देवी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
दक्षसुतādaughter of Dakṣa
दक्षसुतā:
Karma (Predicate complement/प्रत्ययार्थ)
TypeNoun
Rootदक्ष + सुता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—दक्षस्य सुता
अस्तुlet (her) be
अस्तु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative/benedictive sense), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (and)

Brahmā

Tirtha: Satīśvara (contextual)

Type: kshetra

Listener: Agastya

Scene: Brahmā petitions Śiva for an extraordinary boon: that Śiva become his son and that the Goddess be born as Dakṣa’s daughter—foreshadowing the Satī cycle.

B
Brahmā
Ś
Śiva (Deveśa)
D
Devī (Satī implied)
D
Dakṣa

FAQs

Purāṇic narratives frame divine incarnation and cosmic relationships as purposeful events supporting dharma and sacred history.

The request sets up the Satī-related Śaiva narrative that culminates in Satīśvara in Kāśī.

None; this is a boon-request establishing theological backstory.