Home›Skanda Purana›Kashi Khanda›Uttara Ardha›Adhyaya 43›Shloka 15
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 15

Devanagari script

अगस्त्य उवाच । किं बुद्धिवैभवं धातुः शंभुना मनसीक्षितम् । येनानंदाश्रु संभारो बाल्येप्यभवदीशितुः

Transliteration

agastya uvāca | kiṃ buddhivaibhavaṃ dhātuḥ śaṃbhunā manasīkṣitam | yenānaṃdāśru saṃbhāro bālyepyabhavadīśituḥ

Translation

અગસ્ત્યે કહ્યું— ધાતા (બ્રહ્મા)નું તે કયું ‘બુદ્ધિ-વૈભવ’ શંભુએ મનમાં જોવાનું ઇચ્છ્યું, જેના કારણે પ્રભુના બાળપણમાં પણ આનંદાશ્રુઓનો સંભાર ઊભો થયો?

Word by Word
अगस्त्यःAgastya
अगस्त्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअगस्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
किम्what
किम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular); प्रश्नार्थक (interrogative)
बुद्धिवैभवम्intellectual power/splendor
बुद्धिवैभवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootबुद्धि-वैभव (प्रातिपदिक; बुद्धि + वैभव)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular)
धातुःthe Creator (Brahmā)
धातुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधातृ/धातु (प्रातिपदिक; ब्रह्मा-वाचक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
शम्भुनाby Śambhu (Śiva)
शम्भुना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootशम्भु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन (Singular)
मनसिin the mind
मनसि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन (Singular)
ईक्षितम्seen/considered
ईक्षितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootईक्ष् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular)
येनby which
येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन (Singular); सम्बन्धक (relative)
आनन्दाश्रुtears of joy
आनन्दाश्रु:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootआनन्द-अश्रु (प्रातिपदिक; आनन्द + अश्रु)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन (Singular); समासपूर्वपद (as qualifier of संभारः)
संभारःa collection/heap
संभारः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंभार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
बाल्येin childhood
बाल्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootबाल्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन (Singular)
अपिeven/also
अपि:
Avyaya (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-कार (particle: also/even)
अभवत्was/occurred
अभवत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
ईशितुःof the Lord
ईशितुः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootईशितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन (Singular)
Speaker

Agastya

Skanda Dialogue

Listener: Skanda

Visual Art Cues

Scene: Agastya, composed and intent, asks Skanda about the ‘buddhi-vaibhava’ of Brahmā that could evoke bliss-tears in the Lord even as a child; Skanda listens poised to answer.

Characters & Entities
A
Agastya
B
Brahmā (Dhātṛ)
Ś
Śiva (Śambhu, Īśitṛ)

FAQs

The Purāṇa invites contemplation of divine psychology: bliss and inquiry coexist, and even cosmic roles (creator, lord) are explored through sacred dialogue.

No specific tīrtha is referenced in this verse.

None.

←Previous Verse
Next Verse→