Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 92

Devanagari script

जित्वा देवान्रणे सर्वानिंद्रादीन्मृगलोचने । त्रैलोक्यैश्वर्यसंपत्तेस्त्वां करिष्यामि चेश्वरीम्

Transliteration

jitvā devānraṇe sarvāniṃdrādīnmṛgalocane | trailokyaiśvaryasaṃpattestvāṃ kariṣyāmi ceśvarīm

Translation

ઇન્દ્રાદિ સર્વ દેવોને રણમાં જીતીને, હે મૃગલોચને, ત્રિલોકના ઐશ્વર્ય-સંપત્તિ પર તને અધિશેવરી બનાવીશ.

Word by Word

• जित्वा: having conquered
• जित्वा: Pūrvakāla-kriyā (Prior action)
• Type: Indeclinable
• Root: जि (धातु) → जित्वा (क्त्वान्त)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive)

• देवान्: the gods
• देवान्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• रणे: in battle
• रणे: Adhikaraṇa (Location)
• Type: Noun
• Root: रण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• सर्वान्: all
• सर्वान्: Viśeṣaṇa
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (qualifier of देवान्)

• इन्द्रादीन्: Indra and the others
• इन्द्रादीन्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र+आदि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः इन्द्रः आदिः येषाम् (इन्द्रादि-गणः)

• मृगलोचने: O deer-eyed one
• मृगलोचने: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: मृग+लोचन (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, संबोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; समासः मृगस्य इव लोचने यस्याः (deer-eyed)

• त्रैलोक्यैश्वर्यसंपत्तेः: of the prosperity of lordship over the three worlds
• त्रैलोक्यैश्वर्यसंपत्तेः: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: त्रैलोक्य+ऐश्वर्य+संपत्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; समासः त्रैलोक्यस्य ऐश्वर्यस्य संपत्तिः (the prosperity of sovereignty over the three worlds)

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karman (Object)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्री/पुं (contextual), द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• करिष्यामि: I will make
• करिष्यामि: Kriyā
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लृट्-लकार, उत्तम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• च: and
• च: Samuccaya (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• ईश्वरीम्: a queen / mistress
• ईश्वरीम्: Karman (Object complement)
• Type: Noun
• Root: ईश्वरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म-प्रत्यय (object complement)

Speaker

Skanda (deduced for Kāśīkhaṇḍa context; exact speaker not shown in snippet)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A warrior-lover addresses a doe-eyed woman, proclaiming he will defeat Indra and the gods and enthrone her as empress of the three worlds.

Characters & Entities

• Indra
• Deva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It showcases worldly power-claims (even over the devas) as part of Purāṇic drama—often contrasted later with higher dharma or divine ordinance.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named in this verse; it appears within the Kāśīkhaṇḍa’s Kāśī-centered narration.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.