Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 37

Devanagari script

यदि प्रसन्नो देवेश तदा मे सानुगा इमे । सर्वे शूलिन्नुग्राह्या एष एव वरो मम

Transliteration

yadi prasanno deveśa tadā me sānugā ime | sarve śūlinnugrāhyā eṣa eva varo mama

Translation

હે દેવેશ, જો તમે પ્રસન્ન હો, તો મારી સાથે રહેલા આ બધા અનુયાયીઓ શૂલધારી પ્રભુની કૃપાના પાત્ર બને—આ જ મારો વર છે.

Word by Word

• यदि: if
• यदि: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: यदि (अव्यय)
• Form: शर्त-अव्यय; conditional particle

• प्रसन्नः: pleased
• प्रसन्नः: Kartā (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्रसन्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular (predicate)

• देवेश: O Lord of gods
• देवेश: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवेश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (देवानाम् ईशः); vocative singular

• तदा: then
• तदा: Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: काल/परिणाम-अव्यय; adverb ‘then’

• मे: for me/to me
• मे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी/षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; enclitic (here: to me/for me)

• सानुगाः: together with followers
• सानुगाः: Kartā (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: स (उपसर्ग/सह) + अनुग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘with followers/attendants’; nominative plural (qualifying ‘इमे’)

• इमे: these
• इमे: Kartā (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; demonstrative pronoun

• सर्वे: all
• सर्वे: Kartā (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; nominative plural

• शूलिन्: O Trident-bearer (Śiva)
• शूलिन्: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: शूलिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा, एकवचन; ‘one who has a trident’ (Śiva); vocative singular (address)

• अनुग्राह्याः: should be favored
• अनुग्राह्याः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Adjective
• Root: अनु-ग्रह् (धातु) + ण्यत्/यत् (कृत्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; भाव्य/gerundive ‘to be favored’; nominative plural (predicate)

• एषः: this
• एषः: Kartā (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; demonstrative pronoun

• एव: indeed/only
• एव: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारण-अव्यय; emphatic particle

• वरः: boon
• वरः: Kartā (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular

• मम: my
• मम: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; genitive singular

Speaker

Vasiṣṭha (the ascetic), speaking to the presiding deity (Kedāra/Śiva principle)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī (Avimukta)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śiva (Deveśa, Śūlin)

Visual Art Cues

Scene: The ascetic, surrounded by a small group of followers, requests not for himself but that all his companions receive the Trident-bearer’s grace; Śiva’s trident emblem and compassionate gaze dominate the scene.

Characters & Entities

• Vasiṣṭha
• Deveśa
• Śūlin (Śiva)
• Anugāḥ (followers/attendants)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The highest boon is altruistic—seeking grace not only for oneself but for one’s companions and community.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāra-kṣetra within Kāśī, where Śiva’s anugraha is sought for all accompanying devotees.

What ritualistic prescription is mentioned?

No ritual is prescribed; the focus is on the intention behind boon-seeking (paropakāra).