Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 7
Devanagari script
उड्डीयमानं परितः पक्षवातेरितस्ततः । रजःप्रासादसंलग्नं दूरीकुर्वद्दिनेदिने
Transliteration
uḍḍīyamānaṃ paritaḥ pakṣavāteritastataḥ | rajaḥprāsādasaṃlagnaṃ dūrīkurvaddinedine
Translation
તે ચારેય તરફ ઉડતાં, પોતાના પાંખોના પવનથી અહીં-ત્યાં ધકેલાતાં; અને મંદિરને ચોંટેલી ધૂળને દિવસે દિવસે દૂર કરતાં રહેતાં.
Word by Word
उड्डीयमानम्flying up / in flight
उड्डीयमानम्:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeAdjective
Rootउड् (धातु) + उड्-उपसर्ग/उत्? (उड्डीय)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; शानच्-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त (present middle participle)
परितःaround
परितः:
Desha-adhikarana (Place/देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपरितः (अव्यय)
Formअव्यय (परिसरवाचक/around; adverb)
पक्ष-वात-ईरितःdriven by the wind of (their) wings
पक्ष-वात-ईरितः:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपक्ष (प्रातिपदिक) + वात (प्रातिपदिक) + ईरित (ईर् धातोः क्त कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) ‘ईरित’ = प्रेरित/चालित; तत्पुरुष (पक्षवातेन ईरितः)
ततःthereby, from that
ततः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (तस्मात्/therefrom; causal/ablatival adverb)
रजः-प्रासाद-संलग्नम्dust stuck to the palace/temple
रजः-प्रासाद-संलग्नम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरजस् (प्रातिपदिक) + प्रासाद (प्रातिपदिक) + संलग्न (लग् धातोः क्त कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त ‘संलग्न’ (adhered); तत्पुरुष (प्रासादे संलग्नं रजः)
दूरी-कुर्वत्removing, driving away
दूरी-कुर्वत्:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeVerb
Rootदूरी (अव्यय/प्रातिपदिक) + कृ (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; अव्ययीभाव-समास ‘दूरीकृ’ = दूरं करोति
दिने-दिनेday after day
दिने-दिने:
Kala-adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootदिन (प्रातिपदिक) + दिन (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव (पुनरुक्ति-समास), सप्तमी-अर्थे अव्ययवत् (day by day)
Speaker
Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa context) speaking to Agastya
Characters & Entities
T
Trilocana (Śiva, implied)P
prāsāda (temple)P
pigeons (implied)FAQs
Sevā—practical service to a sacred place—counts as devotion and becomes a cause of merit.
The prāsāda (temple precinct) near Trilocana Śiva in Kāśī, within the Kāśīkhaṇḍa narrative.
Daily upkeep of the shrine environment—removing dust and maintaining sanctity—presented as devotional conduct.