Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 25
येनानुमन्यते चैषा काशी सर्वप्रमाणभूः । बुद्धिर्बुध्यति सा सर्वमिह बुद्धिमतां सताम् । ययैतद्धूर्जटेर्धाम धृतं स्व विषयीकृतम्
yenānumanyate caiṣā kāśī sarvapramāṇabhūḥ | buddhirbudhyati sā sarvamiha buddhimatāṃ satām | yayaitaddhūrjaṭerdhāma dhṛtaṃ sva viṣayīkṛtam
જે દિવ્ય બુદ્ધિ દ્વારા સર્વપ્રમાણભૂતા કાશી અનુમોદિત થાય છે, એ જ બુદ્ધિ અહીં સજ્જનો અને બુદ્ધિમાનોને સર્વ વિષયનું બોધ કરાવે છે. એ જ શક્તિથી ધૂર્જટિ (શિવ)નું આ ધામ ધારિત થયું અને તેમનું સ્વાધીન ક્ષેત્ર બન્યું.
Skanda (deduced Kāśīkhaṇḍa narration, typically Skanda to Agastya)
Tirtha: Kāśī
Type: kshetra
Listener: null
Scene: A contemplative sage at dawn on the Gaṅgā ghāṭa, eyes half-closed, perceiving Kāśī as a luminous mandala; above, Śiva (Dhūrjaṭi) subtly enthroned as the sustaining intelligence, with the city’s temples and spires forming His ‘domain’.
FAQs
True understanding is portrayed as a divine Buddhi that recognizes Kāśī’s unique sanctity and Śiva’s sovereign presence there.
Kāśī (Vārāṇasī), described as the very abode and domain of Śiva (Dhūrjaṭi).
No explicit rite is prescribed; the verse emphasizes insight into Kāśī’s status as Śiva’s own sacred realm.