Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 23
Devanagari script
बिभ्राणं कुंडलयुगं नीलरत्नमहाहनुम् । नीलग्रीवं महाबाहुं नागहारविराजितम्
Transliteration
bibhrāṇaṃ kuṃḍalayugaṃ nīlaratnamahāhanum | nīlagrīvaṃ mahābāhuṃ nāgahāravirājitam
Translation
તે યુગલ કુંડળ ધારણ કરનાર, નીલરત્ન સમ મહાગંડવાળો, નીલકંઠ, મહાબાહુ અને નાગહારથી વિરાજમાન હતો।
Word by Word
bibhrāṇambearing, wearing
bibhrāṇam:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootbhṛ (धातु) → bibhrāṇa (कृदन्त, शतृ-प्रत्यय)
Formकृदन्त (शतृ/वर्तमानकृदन्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; adjectival participle ‘bearing’
kuṇḍala-yugama pair of earrings
kuṇḍala-yugam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkuṇḍala (प्रातिपदिक) + yuga (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कुण्डलयोः युगम्)
nīla-ratna-mahā-hanumhaving a great jaw like a blue gem
nīla-ratna-mahā-hanum:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootnīla (प्रातिपदिक) + ratna (प्रातिपदिक) + mahā (उपसर्गवत्/प्रातिपदिक) + hanu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; बहुपद-कर्मधारयः (नीलरत्नवत् महती हनुः यस्य)
nīla-grīvamblue-necked
nīla-grīvam:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootnīla (प्रातिपदिक) + grīvā (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (नीला ग्रीवा यस्य)
mahā-bāhummighty-armed
mahā-bāhum:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahā (प्रातिपदिक) + bāhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (महान्तौ बाहू यस्य)
nāga-hāra-virājitamadorned with serpent-garlands
nāga-hāra-virājitam:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootnāga (प्रातिपदिक) + hāra (प्रातिपदिक) + virājita (कृदन्त, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-कृदन्त ‘adorned’; तृतीया/षष्ठी-तत्पुरुषभावः (नागहारैः विराजितम्)
Speaker
Narrator (contextual Purāṇic narrator; likely Sūta/Lomaharṣaṇa in Brāhma Khaṇḍa framing)
Visual Art Cues
Scene: A frontal, temple-icon Śiva: blue-throated, broad-armed, wearing twin kuṇḍalas; cheeks/face gleam like deep-blue gems; a serpent-garland rests across the chest, radiating cool, lapis-like light.
Characters & Entities
N
Nīlagrīva (Śiva/Neelkantha)N
Nāgahāra (serpent garland)Ś
ŚivaFAQs
Śiva’s ‘blue throat’ recalls the protection of the worlds; his ornaments signify fearless mastery over poison and death.
No explicit tīrtha is named in this verse.
None mentioned.