Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 29

Devanagari script

भर्त्स्यमाना पिशाचैश्च वेतालैर्ब्रह्मराक्षसैः । महागुल्मेषु धावंती भिन्नपादा क्षुराश्मभिः

Transliteration

bhartsyamānā piśācaiśca vetālairbrahmarākṣasaiḥ | mahāgulmeṣu dhāvaṃtī bhinnapādā kṣurāśmabhiḥ

Translation

પિશાચો, વેતાલો અને બ્રહ્મરાક્ષસો દ્વારા ભર્ત્સિત થઈ પીડાતી તે ઘન ઝાડઝાંખરમાં દોડતી રહી; છરી જેવી તીક્ષ્ણ શિલાઓથી તેના પગ ફાટી ઘાયલ થયા।

Word by Word

• भर्त्स्यमाना: being threatened
• भर्त्स्यमाना: Karma (Patient/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: भर्त्स् (धातु) → भर्त्स्यमान (कृदन्त, शानच्/मान)
• Form: वर्तमानकाले कर्मणि कृदन्त (मान-प्रत्यय); स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; 'being threatened/abused'

• पिशाचैः: by piśācas (ghouls)
• पिशाचैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: पिशाच (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया; बहुवचन

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)

• वेतालैः: by vetālas
• वेतालैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: वेताल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया; बहुवचन

• ब्रह्मराक्षसैः: by brahmarākṣasas
• ब्रह्मराक्षसैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्म + राक्षस (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया; बहुवचन; 'ब्रह्मणः राक्षसाः' (brahmarākṣasas)

• महागुल्मेषु: in great thickets
• महागुल्मेषु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: महा + गुल्म (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी (7th/सप्तमी); बहुवचन; अधिकरण

• धावन्ती: running
• धावन्ती: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: धाव् (धातु) → धावत् (कृदन्त, शतृ)
• Form: वर्तमानकाले कृदन्त (शतृ); स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; क्रियाविशेषण-भावे/कर्तरि: 'running'

• भिन्नपादा: with wounded feet
• भिन्नपादा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: भिन्न + पाद (प्रातिपदिक; समास)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; 'भिन्नौ पादौ यस्याः' (feet cut/wounded)

• क्षुराश्मभिः: by razors and stones
• क्षुराश्मभिः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: क्षुर + अश्मन् (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया; बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्व: 'क्षुराः च अश्मानः च' (razors and stones)

Speaker

Narrator (likely the Purāṇic storyteller; exact speaker not in snippet)

Visual Art Cues

Scene: घने गुल्मे धावन्ती स्त्री; पिशाच-वेताल-ब्रह्मराक्षसाः छायावत् अनुगच्छन्ति; क्षुराश्म-युक्त पथः, रक्त-चिह्नित पादाः।

Characters & Entities

• Piśāca
• Vetāla
• Brahma-rākṣasa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When dharma is violated, life can descend into fear and instability; endurance and turning toward righteous refuge are implied.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is referenced in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.