Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 61

Devanagari script

गृहीतं घातिनैकेन चाकाशात्पतितं तदा । तं मांसभक्षणं दृष्ट्वा परे पक्षिण आगताः

Transliteration

gṛhītaṃ ghātinaikena cākāśātpatitaṃ tadā | taṃ māṃsabhakṣaṇaṃ dṛṣṭvā pare pakṣiṇa āgatāḥ

Translation

ત્યારે એક ઘાતક પક્ષીએ તેને પકડી લીધું અને તે આકાશમાંથી નીચે પડ્યું; તે માંસભક્ષણ જોઈ અન્ય પક્ષીઓ પણ આવી પહોંચ્યા।

Word by Word

• गृहीतम्: seized, taken
• गृहीतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: ग्रह् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• घातिना: by a killer (bird/beast)
• घातिना: Kartr (Agent in passive/कर्तृ)
• Type: Noun
• Root: घातिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन

• एकेन: by one
• एकेन: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन

• च: and
• च: Discourse (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक निपात (conjunction)

• आकाशात्: from the sky
• आकाशात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: आकाश (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन

• पतितम्: fallen
• पतितम्: Kriya (State/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पत् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (Past Participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• तदा: then
• तदा: Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time)

• तम्: that (one/thing)
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; सर्वनाम

• मांसभक्षणम्: flesh-eating, eating of flesh
• मांसभक्षणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मांस (प्रातिपदिक) + भक्षण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (मांसस्य भक्षणम्)

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (Gerund), पूर्वकाले

• परे: others
• परे: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन

• पक्षिणः: birds
• पक्षिणः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पक्षिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन

• आगताः: came
• आगताः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + गम् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (Past Participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

Speaker

A princess/maiden recounting her former-life account to a king (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā (Narmadā) context

Type: river

Visual Art Cues

Scene: A raptor-like predator clutches a sinew-covered bone fragment, then it slips and falls from the sky; below, birds wheel in, drawn by the sight of flesh-eating; the moment is frozen mid-air.

Characters & Entities

• Birds (pakṣin)
• Predator (ghātin)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic tīrtha narratives often show how even chaotic natural events become instruments leading beings toward a sanctifying encounter with a sacred place.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Revā/Narmadā waters near Hanūmanteśvara, where the falling remnant will soon land.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.